Zo legde de ijzel Friesland woensdag plat: geen school, geen bus, geen operatie én geen rechtszaken
In dit artikel:
Woensdagmorgen legde een dunne maar verraderlijke laag ijzel het openbare leven in grote delen van Friesland bijna volledig lam. Terwijl in Zeeland de zon scheen en het kwik opliep naar 11 graden, bleef de temperatuur in Friesland rond het vriespunt hangen zodat de regen van de nacht opvroren tot spekgladde wegen en paden. Het KNMI gaf daarom code rood uit.
De ijzel was moeilijk te bestrijden: zout loste slecht op in de ijslaag en zelfs de zogenoemde ‘lavastorms’ — strooiwagens die hete pekel onder druk op het wegdek spuiten — konden de ijsplaten maar met moeite breken. Daardoor bleef het lang glad, ook nadat strooiwagens geweest waren, aldus Rijkswaterstaat.
Transport en openbare diensten stonden grotendeels stil. Treinen van NS tussen Zwolle en Leeuwarden reden niet tot 12.00 uur; Arriva hervatte de dienst twee uur later en Qbuzz startte de bussen een uur daarna. Provinciale Statenvergaderingen werden geschrapt, rechtbanken waren alleen voor spoedzaken open, bibliotheken bleven dicht en het CBR annuleerde rijexamens en theorieproeven. Post- en pakketbezorging, inclusief krantenbezorging, viel uit; de krant van woensdag wordt niet nabezorgd.
Onderwijsinstellingen sloegen massaal de deuren dicht: Firda en NHL Stenden schrapten alle lessen en basisscholen en middelbare scholen vroegen leerlingen thuis te blijven. Dat had concrete gevolgen voor leerlingen uit groep 8: de geplande tweede papieren doorstroomtoets kon niet doorgaan. De 21 Proloog-scholen in Leeuwarden en omgeving verplaatsten de toets naar donderdag; bestuurders noemden de omstandigheden “overmacht” en leraren gaven aan dat de extra dag voor sommige leerlingen ook rust kan bieden.
De gladheid veroorzaakte veel ongelukken en veel ziekenhuisbezoek. Op provinciale wegen raakten vrachtwagens van de weg en hulpdiensten kregen moeilijkheden om hulpvoertuigen op gang te krijgen. In de ziekenhuizen meldden artsen een piek aan valletsels: ongeveer dertig patiënten meldden zich bij Frisius MC met veelal heup-, pols- en enkelbreuken en ook complexere breuken. Ambulancediensten pasten dienstverlening aan: alleen levensbedreigende oproepen werden gereden, meldkamermedewerkers overnachtten uit voorzorg in een hotel en personeel bleef soms langer op post.
De ijzel bracht ook een kortstondig voordeel: op sommige plekken ontstond ijspret doordat mensen op straat konden schaatsen. Na woensdagmiddag nam de extreme gladheid af; het KNMI waarschuwt dat er de komende dagen nog wel kans op gladheid blijft, maar niet in dezelfde mate als tijdens de ochtendpieken.