Zo gaan onderzoekers met theezakjes en filters vol roest de blauwalg te lijf
In dit artikel:
Wetsus-onderzoeker Wokke Wijdeveld werkt aan het gebruik van ijzeroxide (roest) als laatste stap om fosfaat uit gezuiverd rioolwater te verwijderen en zo blauwalgvorming tegen te gaan. Fosfaat, afkomstig uit meststoffen en via ons afvalwater, bevordert algenbloei die zuurstof en licht uit water haalt en daarmee vissen, planten en de waterkwaliteit schaadt; bij blauwalg komen ook gezondheidsklachten bij mensen voor. Nederland scoort binnen de EU slecht op waterkwaliteit, mede door te veel fosfaat.
In rioolwaterzuiveringsinstallaties wordt fosfaat grotendeels verwijderd met chemische precipitatie (ongeveer 90%), maar in het effluent blijft nog zo’n 10 procent over. De roestkorrels fungeren als een adsorptiefilter: fosfaat hecht zich aan het oppervlak van ijzeroxide, waardoor concentraties kunnen dalen van circa 1 mg/L in het effluent naar 10–20 µg/L — niveaus waarbij de kans op algenbloei sterk afneemt. De methode wordt ingezet als “polijststap” na de klassieke behandeling; zonder die eerste stap zou het toevoegen van genoeg ijzeroxide onrendabel zijn.
Een belangrijk voordeel van de Wetsus-aanpak is dat de ijzeroxidekorrels meerdere keren hergebruikt kunnen worden. Geadsorbeerd fosfaat laat zich terugwinnen door de korrels te spoelen met zuur of base, wat aantrekkelijk is omdat fosfaat een eindige grondstof is en Europa geen eigen mijnen heeft. De techniek is al in pilotproeven getest in Nederland, Spanje en Cyprus met steun uit Europa; het bedrijf Aquacare bezit de technologie en werkt samen met Royal Haskoning aan een grotere demonstratie-installatie.
In landen als Spanje en Cyprus speelt vooral waterschaarste en de behoefte aan hergebruik van gezuiverd water; daar is laag fosfaatgehalte belangrijk als het water voor irrigatie wordt gebruikt. Wetsus onderzoekt daarnaast of roestfilters ook direct in meren kunnen werken: een promovenda experimenteert met grote “theezakjes” gevuld met ijzeroxide om fosfaat uit oppervlaktewater te halen. De eerste resultaten zijn veelbelovend, maar opschaling blijft een technische uitdaging.
Wetsus en de Leeuwarder Courant organiseren in maart een serie gratis publiekslezingen over watertechnologie; Wijdeveld sluit die reeks af. Locatie: Wetsus, Oostergoweg 9 in Leeuwarden; inloop 19.30, start 20.00. Toegang is gratis, maar aanmelding is gewenst.