Zeventig prominenten pleiten voor instellen investeringsbank
In dit artikel:
Zeventig prominente bestuurders, ondernemers en wetenschappers roepen het kabinet op snel een Nationale Investeringsbank (NIB) op te richten met 10 miljard euro startkapitaal om zo ongeveer 100 miljard euro extra te mobiliseren. Zij waarschuwen dat projecten voor de uitbreiding van het stroomnet, onderhoud van wegen en spoor en investeringen in AI en chipproductie vastlopen door gebrek aan passende financiering.
De initiatiefnemers, onder wie KPN-topman Joost Farweck, Philips‑baas Roy Jakobs, AholdDelhaize‑leider Frans Muller, burgemeester Jeroen Dijsselbloem, oud‑ASML‑topman Peter Wennink, prins Constantijn en oud‑politicus Neelie Kroes, verwijzen naar een plan dat ze vorig jaar al lanceerden en constateren dat sindsdien weinig vooruitgang is geboekt. In het coalitieakkoord is wel een toezegging opgenomen om binnen twee jaar een nationale investeringsinstelling te vormen, maar de groep vindt de huidige kabinetsplannen te mager en vreest dat uitbreiding van het bestaande Invest‑NL met een paar miljarden onvoldoende zal zijn. Volgens Cees Oudshoorn is het verschil tussen Invest‑NL en een volwaardige NIB ongeveer 3 miljard versus 100 miljard euro.
De ondertekenaars benadrukken dat Nederland geen gebrek heeft aan kapitaal — er is naar schatting ruim 1.600 miljard euro pensioengeld beschikbaar — maar aan een instrument om dat vermogen doelgericht in binnenlandse, meerjarige projecten te laten vloeien. Ze noemen het “doodzonde” dat noodzakelijke renovaties en strategische investeringen niet uitgevoerd worden en waarschuwen dat dit het verdienvermogen en de weerbaarheid van het land aantast. Dijsselbloem dringt erop aan dat de NIB uiterlijk bij Prinsjesdag moet zijn gelanceerd, onder meer omdat er binnen twee jaar circa 2 miljard euro nodig zou zijn voor een fabriek voor photonische chips; internationale spelers als Nvidia investeren samen miljarden in vergelijkbare technologieën.
Ook wordt gewezen op politieke risico’s: financiële knelpunten leiden tot spanningen over extra defensie-uitgaven en druk op zorg- en sociale uitgaven. Theo Henrar (FME) waarschuwt dat veel projecten klaarliggen maar stokken bij de financiering, waardoor investeringen naar landen met betere instrumenten verdwijnen. De oproep pleit daarom voor snelle, gerichte actie om Nederland op lange termijn economisch sterker te maken.