Wy swimme as in fisk yn it wetter yn ús eigen taal | column Eduard Rekker

In dit artikel:

Een journalist van de NOS belt Eduard Rekker (De Fryske Vlogger) vanuit Hilversum voor een item over het nieuws dat ongeveer tweehonderd leerlingen eindexamen Frysk doen — een opsteker voor de streektaal. Rekker voelt zich er trots over: zijn filmpjes worden al als lesmateriaal gebruikt en zelfs Cito kocht recent materiaal van hem. Vandaag wil de NOS hem mee op pad nemen om te horen wat het Fries voor hem betekent.

Rekker worstelt even met die vraag. Voor hem is Fries vanzelfsprekend, een taal waarin hij als een vis in het water zwemt; daardoor is het lastig om er bewust over te reflecteren. Die vanzelfsprekendheid staat scherp tegen het dagelijks contact met zijn Somalische buurman Mohamedamin, die hij vaak op het schoolplein ontmoet. Mohamedamin volgt Nederlandse les en vindt het lastig, maar ziet Nederlands als de taal van de toekomst voor zijn kinderen. Somalisch noemt hij eenvoudig; voor het Fries heeft hij veel minder begrip.

In korte, herkenbare scènes laat Rekker zien hoe taalbegrip en integratie samenkomen: Mohamedamin imiteert met handgebaren een soort gebrabbel om te tonen dat hij het Fries niet verstaat, en worstelt bijvoorbeeld met woorden rond koken en keuken. De vlogger gebruikt dat moment om te benadrukken dat voor nieuwkomers de Friese taal vaak een "diepe zee" is waar ze zich doorheen moeten werken — terwijl autochtonen er moeiteloos in bewegen.

Het stuk balanceert persoonlijke trots over het publieke belang van het Fries (examens, onderwijs) met de realiteit van taaldrempels bij migranten. Rekker wordt later die dag voor de NOS-camera verwacht in de stad om te spreken over die rijkdom en het vanzelfsprekende gebruik van zijn moedertaal. De column geeft zo een klein venster op hoe een regionale taal floreert in media en onderwijs, maar tegelijk een extra barrière kan vormen in buurten waar nieuwe bewoners hard werken om zich te integreren.