Wordt het mysterie van de mummies van Wiuwert eindelijk ontrafeld?
In dit artikel:
De mummies van Wiuwert blijven een raadsel, en Natuurmuseum Fryslân en de Nicolaaskerk in Wiuwert ondernemen nu een nieuw onderzoek om te achterhalen waarom lichamen daar zo goed conserveren. Conservator Dennis Voeten haalde onlangs een gemummificeerde haan uit de Wiuwert-kelder die bijna een eeuw daar had gehangen; die haan is nu te zien in het museum als onderdeel van het experiment. Tegelijkertijd stuurde het museum vier dode dieren — een houtsnip, twee kauwtjes en een andere haan — naar de kelder in Wiuwert om te kijken of ook zij zullen mummificeren.
Het mysterie begon in 1765, toen timmerlieden elf gemummificeerde menselijke lichamen aantroffen in de grafkelder van de Nicolaaskerk. Zes daarvan werden later onderzocht en verdwenen, één verdween spoorloos; vier blijven tot op heden in de kelder zichtbaar. Onderzoekers wijzen op ventilatie en droge lucht als belangrijke factoren: twee kleine raampjes in de kelder staan doorgaans open, en bij een keer dat één raampje werd dichtgezet verslechterden menselijke mummies snel. Toch verklaren die omstandigheden niet volledig waarom sommige kadavers wel en andere niet mummificeren, wat bij sommigen leidt tot speculatie over bovennatuurlijke oorzaken zoals zogenoemde leylijnen.
In Leeuwarden houdt het museum de haan nauwlettend in de gaten: de vitrinebodem is gereinigd en het dier is afgestoft zodat eventuele afbrokkeling meteen zichtbaar is en ingrijpen mogelijk is. Voeten is voorzichtig optimistisch omdat de klimaatomstandigheden in het museum stabiel zijn, maar erkent dat de uitkomst onzeker blijft — ook een beetje verval kan nieuwe aanwijzingen opleveren over het proces.
Het onderzoek maakt deel uit van de tentoonstelling Mummie Mysteries in Natuurmuseum Fryslân, waar ook voorbeelden van spontane mummificatie (zoals mummiekatten uit Sexbierum) en objecten over Egyptische mummificatie (geleend van het Rijksmuseum van Oudheden) te zien zijn. De expo loopt tot 22 november 2026. Bezoekers van het museum krijgen korting op een bezoek aan de Wiuwert-grafkelder en andersom, zodat publiek het proces zowel in Leeuwarden als in het dorp kan volgen.