Winter in Oekraïne: miljoenen mensen zonder stroom en verwarming bij temperaturen ver onder nul
In dit artikel:
Russische luchtaanvallen op Oekraïense energiecentrales en leidingen hebben geleid tot een bittere winter: temperaturen tot rond -20 °C combineren met regelmatige stroom- en verwarmingsuitval, vooral sinds de grootschalige aanval op 8 januari dit jaar. Al sinds oktober 2022 richten Russische strikes zich op de elektriciteitsinfrastructuur; nadat reparaties met hulp van onder meer Nederland enige verlichting brachten, volgde in de nacht van maandag op dinsdag opnieuw een grote aanval.
In de regio Kyiv, met steden als Irpin, zitten veel gezinnen dagenlang zonder stroom en verwarming. Dima Tsvitinskiy uit Irpin meldde herhaalde uitval en enorme kou in appartementen. Ex-militair Mischa schetst Kyiv als een stad vol generatorgeluid — mensen helpen elkaar en bedrijven stellen voorzieningen zoals wasmachines, douches en opvang voor kinderen beschikbaar; scholen in de regio blijven gesloten. Burgemeester Vitali Klytsjko zegt dat 600.000 mensen de stad verlieten na zijn oproep begin januari en dat dinsdagavond meer dan een miljoen inwoners zonder stroom en warmte zaten.
President Zelensky riep een noodtoestand in de elektriciteitssector uit en benoemde Kyiv, Zaporizja en Kharkiv als de zwaarst getroffen gebieden. In Kharkiv ervaren inwoners lange periodes zonder stroom en warm water; Tetiana Merkulova omschreef de situatie spottend maar treffend als geen verwarming, geen elektriciteit, geen warm water. Ook in Lviv en zelfs in het westelijke Transkarpatië, dat relatief gespaard bleef van bombardementen, zijn roulerende stroomonderbrekingen van meerdere uren per etmaal aan de orde.
Mensen improviseren met generatoren, lampen op batterijen, kaarsen en verwarmingspunten in tenten — zogenoemde ‘points of invincibility’ — waar telefoons opgeladen worden en men zich kan opwarmen. Sommigen, zoals de 14‑jarige Polina in een van die tenten, weigeren Kyiv te verlaten ondanks de ontberingen. De situatie benadrukt zowel de fysieke schade aan infrastructuur als de sociale veerkracht en het humanitaire vraagstuk van duizenden ontheemden en kwetsbare bewoners terwijl de winter zich verder zet.