Wie extra veel water gebruikt moet extra veel betalen

In dit artikel:

In Nederland blijft water vaak als vanzelfsprekend worden behandeld, ondanks herhaalde waarschuwingen over schaarste, vervuiling en klimaatdruk. Al bijna dertig jaar geleden begon kroonprins Willem‑Alexander zich te verdiepen in waterbeheer; sindsdien hebben talloze organisaties alarm geslagen, maar beleidsmaatregelen blijven achterwege. Recent wees een rapport van de Raad voor de Leefomgeving op de ernst van de situatie, en in januari meldden alle waterschappen en drinkwaterbedrijven gezamenlijk dat het vasthouden en zuiveren van water niet goed lukt — dat manifest kreeg weinig vervolg in het politieke proces.

Intussen merken Nederlanders de effecten al: langere droge periodes en zelfs natuurbranden komen voor, terwijl het gebruik van drinkwater in huishoudens hoog is (ongeveer twee derde van het verbruik). Nederland heeft uitstekende drinkwaterkwaliteit, maar het bijna gratis karakter van levering stimuleert verspilling — bijvoorbeeld voor doorspoelen van toiletten of het vullen van zwembaden. Beleidsmakers en experts pleiten voor steviger ingrijpen, inclusief het zwaarder belasten van verbruik boven een basishoeveelheid.

Spanningen tussen belangen lopen op, wat concreet naar voren komt in een aankomende rechtszaak: 1.400 agrarische bedrijven hebben een massasclaim ingediend tegen drinkwaterbedrijven wegens grondwateronttrekking. Ze eisen fors hogere schadevergoedingen dan de tot nu toe betaalde 3–5 miljoen euro. Een tussenvonnis geeft aan dat drinkwaterbedrijven, ondanks hun publiekrechtelijke taak, aansprakelijk gesteld kunnen worden — wat ook politieke en financiële gevolgen voor de overheid kan hebben. Kortom: waterbeleid moet prioriteit krijgen, met keuzes die duidelijke kosten en verantwoordelijkheden toewijzen.