Wat is waardevol levensbeschouwelijk burgerschapsonderwijs?

In dit artikel:

Hilbrand Visser, vmbo-directeur van het Dockinga College in Dokkum, pleit ervoor dat levensbeschouwelijk burgerschapsonderwijs zich richt op het bespreekbaar maken van angsten in plaats van op het jagen op grootse ‘monsters’. Tijdens een recente scholingsdag onder leiding van Marcel Elsenaar (Verus) kreeg de groep eerst de klassieke beeldspraak voorgelegd dat een wereld in transitie “tijd van monsters” kent, waarna deelnemers voorbeelden noemden als de gevaren van AI, Trump en polarisatie en zich klein en machteloos voelden.

Elsenaar reageerde met een andere metafoor: een mug kan, hoe klein ook, je de slaap ontnemen — daarmee illustreerde hij dat individuele inspanningen wél effect kunnen hebben. Visser zoomt vervolgens in op wat hij belangrijker vindt dan het monsterdenken: de concrete angsten die jongeren vandaag beheersen. Pubers worstelen met vragen als hoor ik erbij, doe ik ertoe, word ik gezien, komt er oorlog, en kan ik later een betaalbaar leven opbouwen. Sociaal media vergroten dat gevoel voortdurend aanwezig te moeten zijn (FOMO) en zetten jeugd ook continu neer als consument.

Visser stelt dat scholen en de samenleving een kerntaak hebben om deze angsten te normaliseren en bespreekbaar te maken. Door de aandacht niet onbedoeld te versterken door te veel te focussen op ‘monsters’, maar door gevoelens te onderzoeken en te benoemen, verliezen die angsten hun zelfstandige macht in de hoofden van jongeren. Zo, aldus Visser, ontstaat ruimte voor steun, veerkracht en de geleidelijke geboorte van een nieuw samenlevingsbeeld in deze tijd.