Wat de Elfstedenwandeltocht zo zwaar maakt: 'Minsken ûnderskatte it'
In dit artikel:
Bijna duizend wandelaars nemen deze week deel aan de 78ste Elfstedenwandeltocht, de vijfdaagse tegenhanger van de bekende schaatsklassieker. De route door Friesland beslaat ongeveer 209 kilometer en wordt elk jaar in de week van Hemelvaart afgelegd; de eerste vier dagen zijn zware etappes van rond de 45 kilometer (de eerste dag bijna 50 km), de laatste dag gaat van Dokkum naar Leeuwarden en telt circa 27 km. Wie elf steden te veel vindt kan kiezen voor de Acht van de Elf: vijf dagen van ongeveer 25 km per dag.
De Elfstedenwandeltocht heeft wortels vóór de Tweede Wereldoorlog, maar werd formeel georganiseerd kort na de oorlog. Voorzitter Eeuwe Geertsma schetst dat kleine groepjes al eerder de route verkenden en dat de huidige tocht is gegroeid uit die traditie. De wandelroute wijkt op meerdere plekken bewust af van de schaatsroute: niet alle kanalen hebben paden en sommige trajecten zijn praktisch onbereikbaar te voet, aldus Geertsma.
Het weer speelt een belangrijke rol bij de beleving. De deelnemers hebben nog het barre 2025-herinnering, toen de tocht bij stromende regen en harde wind begon; dit jaar voorspellen de weermodellen iets vriendelijkere, maar nog steeds frisse en natte omstandigheden, zonder de extreme buien van vorig jaar.
De tocht wordt door organisatoren en ervaren deelnemers als zwaarder dan de Nijmeegse Vierdaagse beoordeeld: waar de Vierdaagse vaak in een massale, feestelijke sfeer verloopt, is de Elfstedenwandeltocht volgens Geertsma en routiniers een meer individuele opgave waarbij eigen inzet centraal staat. De paden zijn vaak lange asfaltstroken; deelnemers zoeken hun afleiding in de rust, het Friese landschap en historische plaatsen langs de route.
Voorbereiding en voetverzorging zijn cruciaal. Loopcoach en negenvoudig deelnemer Reina Hes raadt zo’n twaalf weken training aan, met twee tot drie keer per week lopen en meerdere keren oefenen met 40 km, bij voorkeur twee dagen achter elkaar. Ongeveer vijftien Rode Kruis-hulpverleners zijn tijdens de tocht paraat voor blaren, hielspoor en schaafwonden, maar voorkomen blijft het devies: goede schoenen, passende sokken en tijdig een pedicure zijn essentieel.
Onder de deelnemers zijn ook zeldzame allrounders: Piebe Piebenga (68) voltooide de Elfstedentocht op schaatsen, per fiets en te voet en kreeg daarvoor een speciaal brevet. Zijn advies aan mede-wandelaars is simpel: loop je eigen tempo en geniet ervan.