Waarom veel lopers van Marathon van Groningers instorten zonder extreme temperatuur

In dit artikel:

In Groningen vielen zondag tijdens vooral de halve marathon opvallend veel lopers uit door warmteklachten, ondanks een betrekkelijk matige temperatuur van circa 25°C. Thermofysioloog Koen Levels (Defensie, eerder betrokken bij de voorbereiding van Oranjeleeuwinnen op Tokio 2020) legt uit dat temperatuur op zichzelf niet alles zegt: hoge luchtvochtigheid en stralingswarmte kunnen de beleving en de fysiologische belasting flink opvoeren. Kort voor de start viel een bui, waardoor de luchtvochtigheid opliep tot zo’n 60% — dat belemmert zweetverdamping, waardoor het lichaam minder effectief kan koelen. Ook zon en weerkaatsing van asfalt dragen bij aan opwarming.

Hulpdiensten moesten opschalen; zeven lopers hadden zulke ernstige hitteverschijnselen dat acute zorg nodig was en enkelen gingen naar het ziekenhuis. Ambulances uit andere provincies en de brandweer boden bijstand en extra verkoeling.

Levels waarschuwt dat de lichaamstemperatuur snel van normaal naar gevaarlijk kan stijgen (bijvoorbeeld van 37 naar 40°C), met effecten op het zenuwstelsel: zwalken, verminderd logisch denken, bleekheid, en in ernstige gevallen bewusteloosheid of hartproblemen. De enige effectieve reactie tijdens inspanning is het tempo terugschroeven en naar het lichaam luisteren. Bij uitval is onmiddellijke afkoeling cruciaal — bij voorkeur een ijsbad; natte handdoeken gekoeld in ijswater helpen ook.

Voor organisatoren is het praktisch onmogelijk om duizenden deelnemers actief te koelen; hun taak is vooral duidelijke communicatie over de omstandigheden en het adviseren van aangepast tempo. Extra preventieve tips zijn gewenst: acclimatisatie aan warmte, realistische doelstellingen en alertheid op symptomen kunnen veel ellende voorkomen.