Waarom krijgt de vliegbasis in Leeuwarden straf voor vliegen in het donker? Staatssecretaris: 'Ik wil daarvan af'

donderdag, 29 januari 2026 (15:57) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

De Nederlandse regering wil F-35-piloten in Leeuwarden vaker in de avond en mogelijk nacht laten oefenen om beter voorbereid te zijn op missies en oorlogssituaties. Staatssecretaris Gijs Tuinman (Defensie) werkt met collega’s aan een nieuwe Wet op de defensiegereedheid die oefenmogelijkheden in eigen land moet versoepelen door procedures eenvoudiger te maken en rekenregels aan te passen. Kernpunt is het afschaffen van de huidige ‘straffactor’ die nachtelijke vluchten zwaarder laat meetellen in de jaarlijkse vluchtlimieten vanwege geluidsoverlast.

Momenteel telt een F-35-vlucht tussen 23.00 en 06.00 uur bijvoorbeeld als tien vluchten, terwijl een vlucht overdag als één telt; tussen 18.00–19.00 uur geldt factor 2 en 19.00–20.00 uur factor 3. Tuinman zegt duidelijk te willen af van die extra straf, zodat avond- en nachtvluchten gelijkwaardig in de planning worden meegenomen. Dat moet de vliegbasis meer ruimte geven om oefenuren te verdelen en piloten klaar te stomen voor missies die vaak ook ’s nachts plaatsvinden.

Omwonenden van Vliegbasis Leeuwarden zijn bezorgd over meer nachtvliegen; de basisleiding probeert te sussen en benadrukte vorig jaar dat nachtvluchten een uiterste maatregel zijn en dat men zich aan geluidscontouren probeert te houden. Tuinman benadrukt dat het niet om onbeperkt nachtvliegen gaat en noemt ook de korte-termijnopenstelling van Lelystad Airport als derde F-35-basis (naast Leeuwarden en Volkel) om de geluidbelasting te spreiden.

Nederland telt nu 47 F-35’s (39 in Nederland, 8 in de VS) en groeit naar 58 aan het einde van het decennium—inclusief één onbemand toestel dat mogelijk ook bij Leeuwarden kan worden ingezet. Over deelname aan een mogelijke Arctische oefening rond Groenland zegt Tuinman dat er onderzoek loopt, maar dat deelname van F-35’s op dit moment niet noodzakelijk is.