Waarom deze ouders van leerlingen van basisschool De Buitenkans in Heerenveen de smartphone uitstellen
In dit artikel:
Ouders van basisschool De Buitenkans in Heerenveen voeren tijdens hun vaste koffieochtenden al langere tijd vaak gesprekken over één onderwerp: het smartphonegebruik van kinderen. Een groep van hen (waaronder Maaike Laarman, Ivo Verburgh, Wander Elout en Jordi Jongbloed) sloot zich de afgelopen maanden aan bij de landelijke beweging Smartphonevrij Opgroeien, die inmiddels door meer dan 60.000 ouders wordt gesteund. Doel: smartphonebezit en sociale media voor kinderen zo veel mogelijk uitstellen en via gezamenlijke schoolafspraken groepsdruk verminderen.
De ouders noemen meerdere beweegredenen: ervaren verslaving, verminderde concentratie en creativiteit, en een dalend zelfbeeld en meer angst bij jongeren door sociale media. Ook maken ze zich zorgen over veiligheidsrisico’s zoals misbruik, chantage en ongewilde dataverzameling. Praktische maatregelen die ze thuis toepassen variëren van een telefoon in een mandje tot timers of het geven van een ‘dumbphone’ (een toestel zonder internet) wanneer kinderen alleen op pad gaan. Wander illustreert dat een telefoonavontuur omgekeerd kan werken: studenten die zonder telefoon naar Schiermonnikoog gingen, vonden snel opnieuw contact met elkaar.
Smartphonevrij Opgroeien biedt een concreet leeftijdsadvies: 0–11 jaar geen eigen telefoon; 11–14 jaar een eenvoudige beltelefoon zonder internet; 14–16 jaar een sterk afgeschermde smartphone of vervolghulp zonder sociale media onder regels en oudercontrole; vanaf 16 jaar volledige toegang. De beweging levert ook een stappenplan om op schoolniveau afspraken te maken; psycholoog Thijs Launspach stelt dat één kwart van een klas (circa zeven à acht kinderen) genoeg is om een omslag te veroorzaken.
Op De Buitenkans is een WhatsAppgroep en regionale community gevormd, is een enquête uitgezet onder de ouders van de circa 200 leerlingen (62 reacties binnen een week) en staat er binnenkort een ouderavond gepland om gezamenlijke regels te bespreken. Landelijk is deze week de actie ‘Alle scholen smartphonevrij!’ gestart: door crowdfunding ontvangen alle basisschooldirecteuren in Nederland het boek Smartphonevrij Opgroeien met voorbeeldbeleid en een oproep om vóór de zomer smartphonevrije afspraken te overwegen. De initiatiefnemers benadrukken dat ze het debat open en verbindend willen houden, niet polariseren.