Waar de gestolen kunstschatten uit het Drents Museum in Assen waren verstopt, zal altijd een mysterie blijven
In dit artikel:
Drie verdachten uit Heerhugowaard staan terecht in Assen voor de spectaculaire kunstroof uit het Drents Museum van januari vorig jaar, waarbij de Roemeense gouden helm van Coțofenești en drie Dacische armbanden werden gestolen. Het Openbaar Ministerie (OM) houdt echter geheim — en zegt zelfs niet te weten — waar de gestolen topstukken lagen voordat ze onlangs terugkeerden naar justitie. Die terugkomst, op 1 april, vormde de kern van een politiek gevoelige regeling tussen OM en twee van de verdachten.
De verdachten zijn Chesley W. (37), Jan B. (21) en Bernhard Z. (35). Justitie ziet in hen de planners en uitvoerders van de kraak en spreekt van veel bewijsmateriaal. Beelden getoond in de rechtszaal toonden hoe drie mannen een explosief gebruikten om een pui te openen, vitrines stuk sloegen en binnen een minuut de helm en armbanden wegdeden. Getuigen zagen de mannen wegrennen; zij staken later een vluchtauto in brand en reden naar een vakantiehuisje bij Borger. Forensisch bewijs vond de politie doordat een onbekende tas in een niet geleegde afvalcontainer werd aangetroffen; daarin zat museumglas, minimale gouddeeltjes en DNA dat aan twee verdachten werd gekoppeld.
Om de topstukken terug te krijgen sloot het OM met Chesley W. en Jan B. een deal: zij erkennen betrokkenheid (anders dan een volledige bekentenis) en krijgen een lagere strafvordering. Waar justitie eerst zes jaar eiste, blijft voor W. en B. een eis van 3,5 jaar over, met aftrek van hun voorarrest. Bernhard Z. weigerde mee te werken; hij ontkent in het museum te zijn geweest, erkent overige criminele handelingen en zegt zich ‘geraakt’ en boos te voelen. Tegen hem eist het OM alsnog zes jaar, maar door eerder openbaar gemaakte foto’s en namen is de eis verlaagd naar 5,5 jaar.
Belangrijke vragen blijven onbeantwoord: wat was precies het motief (een suggestie in de stukken is dat de buit aan de staat zou worden terugverkocht) en waar de kunstwerken de afgelopen tijd verborgen waren. Het OM zegt dat dat geheim moet blijven en noemt delen van de procesafspraken politiek gevoelig; voorwaarden waren onder meer dat OM en twee verdachten niet in hoger beroep gaan, het museum afziet van een schadeclaim en eventuele latere beslaglegging op crimineel verdiend geld wordt achterwege gelaten. Justitie stelt tevens dat de twee dealende verdachten vermoedelijk niet weten waar de ontbrekende derde armband is.
Directeur Robert van Langh van het Drents Museum sprak in de zittingszaal emotioneel over het trauma voor het museum en deed een dringende oproep om ook de derde armband terug te geven, zodat het culturele verlies kan worden afgesloten. Door de gesloten procesafspraken zullen de pleidooien van de verdachten beknopter verlopen; de advocaten spreken donderdag.