Vrees voor tekort aan drinkwater. Wat is er aan de hand?
In dit artikel:
Het donderdag verschenen advies "Zorg voor water; de toekomst van ons drinkwater als gezamenlijke opgave" van de Raad voor de leefomgeving waarschuwt dat het Nederlandse drinkwatersysteem op lange termijn niet houdbaar is: vóór het einde van deze eeuw is voldoende, schoon en betaalbaar drinkwater niet meer vanzelfsprekend. Belangrijke oorzaken zijn klimaatverandering, vervuiling van bronnen, groeiende watervraag door bevolkings- en economische groei, en bestuurlijke versnippering.
De Raad pleit voor een nationale strategie met het Rijk als strenge coördinator om knelpunten op te lossen. Nu hebben Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen ieder eigen bevoegdheden, waardoor drinkwaterbedrijven vaak het onderspit delven bij concurrentie om grond en grondwater ten opzichte van woningbouw en landbouw. Ook duurt het lang voordat aangevochten winningsvergunningen zijn afgehandeld. De Raad stelt bovendien voor dat het Rijk participeert in drinkwaterbedrijven, zodat toezeggingen beter worden nagekomen.
Een betere uitwisseling van drinkwater tussen waterrijke en droge regio’s moet onderdeel zijn van de toekomstvisie; de meeste netwerken leveren nu uitsluitend binnen hun eigen regio. Friesland wordt genoemd als regio met grote grondwaterbuffers in het zuidoosten en kan waarschijnlijk bijdragen, hoewel de Raad vooral inzet op grotere natuurlijke waterbuffers en verbindingen tussen systemen zodat leidingen minder cruciaal worden. Vitens sluit ontginning van Friesland niet uit en heeft transportleidingen in schetsen staan; Friesland ontvangt sinds vorig jaar al water uit Drenthe.
Verder adviseert de Raad maatregelen om water vast te houden en bergen, inzet van grondbanken of afspraken met boeren en terreineigenaren voor extensief beheer, en het instellen van een variabel tarief waarbij het vaste recht vervalt: basisverbruik tegen gewoon tarief, extra “luxe”-liters tegen een hoger tarief om verbruik te temperen en rechtvaardiger te verdelen. De Raad benadrukt dat afgesproken maatregelen afdwingbaar moeten zijn, maar stelt ook voor om lokaal waar mogelijk bevoegdheden te behouden.