Vraatschade door ganzen stijgt in Friesland naar 20 miljoen euro
In dit artikel:
In Friesland stegen de uitkeringen voor vraatschade door ganzen vorig jaar tot ongeveer 20 miljoen euro, een toename van 8 procent en bijna een verdubbeling ten opzichte van 2020. Dat blijkt uit het jaarverslag van Faunabeheereenheid Fryslân (FBE), het samenwerkingsverband van natuur‑ en landbouworganisaties en jagers. De grauwe gans springt eruit: deze soort is inmiddels verantwoordelijk voor de helft van alle ganzenvraat, waar dat vijf jaar geleden nog rond een kwart lag. De verklaring is dat veel grauwe ganzen zich ontwikkelen tot standganzen en het hele jaar in Nederland blijven foerageren; schades door andere soorten zoals brand‑, kol‑ en rotganzen bleven redelijk stabiel.
Tegelijk namen de beheersaantallen sterk toe: in 2025 werden in Friesland een recordaantal van ruim 81.000 ganzen gedood, aanzienlijk meer dan het gemiddelde van circa 62.500 in voorgaande jaren. Meer dan de helft daarvan betrof grauwe ganzen en vond plaats in Zuidwest‑Friesland. De stijging hangt samen met verruimde populatiebeheervergunningen die de provincie per 1 januari 2025 invoerde. FBE‑woordvoerder Nikkie van Grinsven wijst erop dat de gevolgen van intensiever schieten pas over meerdere jaren zichtbaar worden.
Bij de predatoren bleef het aantal gedode dieren met zo’n 6.100 redelijk stabiel; dit betreft vooral zwarte kraaien. Opvallend zijn de halvering van het aantal afgeschoten verwilderde katten (van 350 naar 160) en een daling van vossen (van 1.100 naar 750), deels doordat vossenbeheer nu is gericht op weidevogelgebieden. Jagers schieten minder snel op katten uit terughoudendheid om zeker te zijn dat het om verwilderde exemplaren gaat. De wasbeerhond, een invasieve exoot, dook sneller op: na de eerste aantallen in 2022 werden er vorig jaar 122 geschoten, mede door verruimde beheersmogelijkheden.
Het verslag meldt verder 767 aanrijdingen met reeën; om de populatie te reguleren werden tussen 1 augustus en 31 maart 1.348 reeën afgeschoten. In het Oranjewoud‑Katlijkgebied is uit verkeersveiligheidsoverwegingen sinds oktober een jaarlijkse afschotlimiet van 250 damherten ingesteld; eind maart was daarvan 194 benut. De cijfers illustreren de spanningen tussen landbouwbelangen, natuurbeheer en verkeersveiligheid in Friesland, en laten zien dat beleidswijzigingen en beheersmaatregelen vaak pas op langere termijn effect hebben.