Voormalig godsdienstdocent op het Liudger in Drachten onderzoekt hoe zingeving jongeren kan laten bloeien
In dit artikel:
Dit weekeinde vestigen profvoetballers tijdens wedstrijden de aandacht op mentale problemen — een signaal dat zulke problemen in sport en daarbuiten nog te vaak niet bespreekbaar zijn. Oud-prof en oprichter van de Play Mental Foundation Gianni Zuiverloon benadrukt dat er binnen het harde, op winnen gerichte wereldje van voetbal meer ruimte nodig is om psychische kwetsbaarheid veilig te benoemen: als het in je hoofd niet goed zit, functioneert het lichaam niet optimaal.
Het artikel bespreekt vooral het boek Geef Gen Z gewoon haar zin van Stephen van der Leij, dat zingeving als sleutelbegrip verbindt aan hedendaagse mentale problematiek bij jongeren. Van der Leij, voormalig godsdienstdocent en schoolpastor en nu beleidsadviseur onderwijs gespecialiseerd in zingeving en de leefwereld van jongeren, richt zich op Generatie Z (globaal 15–30 jaar). Hij plaatst zijn benadering in de traditie van Viktor Frankl: naast psychische symptomen aandacht hebben voor wat iemands bestaan betekenis geeft — wat drijft, wat draagt, waar loopt iemand vast.
Het boek kaart meerdere oorzaken en uitingen van psychische problemen aan: innerlijke stemmetjes die ontmoedigen, onbestemde zware gevoelens die tot wanhoop leiden, en een cultuur van presteren en ‘je groot houden’ waardoor verlies en kwetsbaarheid moeilijk gedeeld worden. Van der Leij wijst op de specifieke invloed van sociale media en constante online-aanwezigheid: jongeren vergelijken zich continu met influencers en raken opgesloten in beelden van succes, schoonheid en ‘sigma male’-idealen. Dat levert druk op (bijvoorbeeld op eet- en bewegingsgedrag, carrièreambities en persoonlijk imago) en creëert een gevoel van gevangen zitten voor wie niet aan dat beeld beantwoordt.
Praktisch advies in het boek is eenvoudig maar wezenlijk: echte interesse, openheid en niet-doelgerichte ontmoeting zijn effectiever dan snelle oplossings gerichtheid. Van der Leij verwijst naar welzijnsdenker Andries Baart: verbind je aan iemand in plaats van hem of haar als probleem te benaderen dat je moet repareren. Verder bepleit hij het gebruik van ‘bronverhalen’ en de woordenschat van jongeren zelf om dieper door te vragen naar waarden en verlangens — zo komt vaak een rijke innerlijke wereld van zingeving en spiritueel verlangen tevoorschijn.
Het boek is bestemd voor iedereen die met jongeren werkt: leerkrachten, beleidsadviseurs, hulpverleners, maar ook ouders. Naast theoretische onderbouwing biedt het concrete handvatten en gesprekstechnieken die direct toepasbaar zijn. Daarmee wil Van der Leij niet sturen wat jongeren moeten worden, maar helpen dat zij zichzelf kunnen onderzoeken en tot bloei kunnen komen. Het werk verschijnt bij KokBoekencentrum en wordt aanbevolen als bruikbaar en herkenbaar materiaal voor professionals die mentale problematiek bij Gen Z beter wil begrijpen en bespreekbaar wil maken.