Vogelpoep speelt rol bij de vorming van eilanden, ontdekt Floris (33) in het Waddengebied

In dit artikel:

Floris van Rees (33), ecoloog uit Den Haag, vond in recent onderzoek op onbewoonde Waddeneilanden (Rottumeroog, Rottumerplaat, de Richel, Griend en de Zuiderduintjes) dat broedende zeevogels via hun uitwerpselen actief de vegetatie en daarmee het landschap beïnvloeden. Door voedsel op het wad en in de Noordzee te eten en de voedingsstoffen op de eilanden te deponeren, versnellen ze de groei van stikstofminnende planten zoals helmgras. Die planten houden zand beter vast, dempen golven en bevorderen duinvorming — kortom: vogels helpen indirect bij het in stand houden en laten aangroeien van zandplaten tot echte eilandjes.

Van Rees benadrukt dat dit effect meetbaar is: van een meter duingroei in één jaar kan zo’n 13 centimeter rechtstreeks worden toegeschreven aan vogels. Satellietbeelden tonen dat vegetatie waar is gebroed in het voorjaar sneller opkomt. Tegelijk is het effect genuanceerd: bij extreem hoge nestdichtheden treedt juist vegetatieverlies op, zoals op Griend, waar overbezetting leidde tot achteruitgang en later vergelijkingen mogelijk maakte.

Het afgeronde onderzoek richtte zich op broedvogels; vervolgwerk (Universiteit Utrecht en NIOZ op Texel) onderzoekt de nog grotere rol van trekvogels zoals kanoeten. De bevindingen zijn relevant voor natuurbeheer: het beschermen van broedkolonies kan de veerkracht van Waddeneilanden versterken, wat van belang is in het licht van stormen en zeespiegelstijging. Van Rees vat het kernachtig samen: vogels “dragen bij aan het behoud van hun eigen eilandjes.”