Vliegbasis Leeuwarden probeert omwonenden gerust te stellen over nachtvliegen. 'Alleen als vijand aan de grens staat'
In dit artikel:
Defensie wil de mogelijkheden voor oefenen met lawaaiige F-35’s in eigen land verruimen, onder meer door vaker in het donker of ’s nachts te vliegen. Dat maakte waarnemend commandant overste Jos maandag duidelijk tijdens een bijeenkomst van de Commissie Overleg en Voorlichting Milieu (COVM) in het Provinsjehûs in Leeuwarden. De aanleiding is volgens hem de snel veranderde veiligheidsomgeving; de krijgsmacht moet beter voorbereid kunnen zijn op missies of oorlog, maar loopt nu tegen belemmeringen aan door regels op het gebied van milieu, stikstof en privacy.
Een nog te nemen wetsvoorstel, de Wet op de defensiegereedheid (Wodg), moet procedurele ruimte creëren voor dergelijke oefeningen. Nachtvliegen wordt gepresenteerd als een maatregel voor “als het water ons aan de lippen staat”, die de commandant later toelichtte als: “als de vijand in het oosten aan de grens staat.” Defensie zegt niet buitensporig te zullen opereren: men probeert zich aan de bestaande geluidscontouren te houden en nachtvluchten zouden vooral kunnen plaatsvinden vlak voor een missie als extra trainingsmoment; in de zomerperiode kan dat soms pas na middernacht zijn.
Omwonenden zijn bezorgd; ter geruststelling zei de commandant dat er in 2026 geen grote internationale oefeningen zoals Frisian Flag of Ramstein Flag op Leeuwarden gepland staan. Wel wordt in maart volgend jaar gevlogen in het buitenland en is er waarschijnlijk weer een grote oefening in april/mei 2027.
Verder ging de commandant in op drones: “spookdrones” zijn boven Leeuwarden nog niet gesignaleerd, maar burgers moeten verdachte waarnemingen melden. Drones kunnen ook nuttig zijn, bijvoorbeeld voor vervoer van medicijnen. Over mogelijke mitigaties tegen geluidsoverlast: een geluidswal is genoemd maar nog niet concreet ingepland en kan operationeel bezwaarlijk zijn; besluitvorming over extra woningisolatie volgt in de eerste maanden van 2026.
Tot slot blijft de PFAS-verontreiniging op de basis complex. Onderzoek loopt naar verwerkingsmogelijkheden voor het slib, waaronder het maken van bakstenen door klei langdurig te bakken bij hoge temperaturen zodat PFAS mogelijk afbreekt.