Vervuild ondiep grondwater heeft geen direct gevolg voor drinkwater

In dit artikel:

Vitens waarschuwt dat ondiep grondwater op veel meer plekken vervuild blijkt dan eerder werd gedacht en pleit daarom voor strenger beleid om te voorkomen dat schadelijke stoffen in de bodem belanden. De nieuwe analyse komt uit het eigen Early Warning Meetnet, dat vijf jaar geleden samen met Fryslân, Overijssel, Gelderland en Utrecht is opgezet om vervuiling eerder te signaleren. Directe gevolgen voor de drinkwaterwinning zijn er volgens Vitens niet: het drinkwater blijft veilig en voldoet aan de normen.

Uit de eerste meetjaren blijkt dat rond honderden grondwaterwinningen veel verschillende stoffen zijn gevonden, waaronder bestrijdingsmiddelen, industriële chemicaliën, medicijnresten en PFAS. Sommige daarvan zijn al lang verboden, maar blijven toch in de bodem terugkomen doordat ze moeilijk afbreken, vooral in zuurstofarme lagen. Het bedrijf benadrukt dat verontreiniging zich dieper en verder verspreidt dan modellen voorspelden.

Voor Fryslân telt het meetnet 28 meetpunten, maar het rapport noemt geen afzonderlijke cijfers per locatie. Dat is volgens Vitens bewust gedaan, omdat de aantallen per winning te klein zijn voor harde conclusies. Wel is bekend dat er bij meerdere Friese bronnen al langer problemen spelen, zoals verdroging bij Terwisscha, verzilting bij Noardburgum en Garyp, en structurele verontreiniging op onder meer Buren, Terschelling en Schiermonnikoog. De centrale boodschap van Vitens is dat bescherming van grondwaterbronnen vooral begint bij het voorkomen van vervuiling, omdat zuiveringsinstallaties niet alle schadelijke stoffen kunnen wegfilteren.