Verplicht Fries op school is niets nieuws. Wel noodzakelijk | LC commentaar

In dit artikel:

De provincie heeft recent de kerndoelen voor het Fries op school aangescherpt en de verplichting doorgetrokken naar de onderbouw van de middelbare school. Buiten de provincie leidde dat tot bijtend commentaar in sommige media, met als dieptepunt een minachtend hoofdredactioneel stuk in het Dagblad van het Noorden dat deed alsof verplicht Fries-onderwijs een noviteit of onzinnigheid is.

Feit is dat Fries op de basisschool formeel al sinds 1980 een verplicht vak is, maar die verplichting was vaak papieren werkelijkheid: ontheffingen en halfslachtige uitvoering (zogenaamde uurtje-liedjes) maakten dat het effect beperkt bleef. Uit een eerdere inventarisatie bleek dat bijna driekwart van de Friese basisscholen het Fries niet goed op orde had, reden waarom de provincie nu ingrijpt. De nieuwe doelen leggen nadruk op actieve taalvaardigheid: Friestaligen moeten hun moedertaal daadwerkelijk kunnen gebruiken, ook in school, zorg en openbare dienstverlening.

Critici buiten de provincie negeren volgens de Leeuwarder Courant zowel de status van het Fries als tweede rijkstaal in de provincie als het feit dat de taal in sommige randgebieden wél thuishoort. Praktische voorbeelden illustreren het belang: jongeren als de 20‑jarige muzikante Mayte, die na verhuizing van Amsterdam naar een Fries dorp ontdekte dat Fries onmisbaar is in de lokale gemeenschap en voor haar artiestieke identiteit; zij zei dat het Fries “zo’n mooie, klankrijke taal is, veel mooier dan dat hoekige Nederlands.”

De krant steunt de aanscherping: moedertaalonderwijs is wezenlijk voor participatie en cultuurbehoud, en betere uitvoering van het Fries op scholen is daarom geen luxe maar noodzakelijk. Reageren kan via het gebruikelijke mailadres van de opinierubriek.