Verlies incasseren in de sport is een kunst op zich | opinie

In dit artikel:

In zowel betaald als amateurvoetbal speelt verharding van gedrag een groeiend probleem: scheldpartijen, protesten en agressie op en naast het veld. Die twee werelden verschillen in schaal en druk — media en prestaties domineren bij de profs; vrijwilligers en ouders bepalen de sfeer bij amateurs — maar ze delen dezelfde dynamiek: wat spelers doen beïnvloedt direct het publiek.

De sleutel ligt bij degenen die spelen en begeleiden. Spelers die voortdurend beslissingen van de scheidsrechter betwisten, geven een signaal af dat gezag ter discussie staat; supporters pikken dat gedrag snel op. Trainers en aanvoerders kunnen dit omkeren door rust te bewaren, protest te beperken en respect voor de scheidsrechter te benadrukken. Vanuit de sociale agogiek gezien is sport een opvoedende omgeving: teams zijn oefenplaatsen voor omgaan met gezag, emoties, winnen en verliezen.

Het amateurvoetbal is extra kwetsbaar omdat spelers en publiek dicht op elkaar zitten; kleine voorbeelden van zelfbeheersing hebben daar grote impact. Tegelijkertijd hebben profs een voorbeeldfunctie: gedragingen op het hoogste niveau werken door naar de breedte van de sport. De kernopgave is cultuurverandering rond winnen en verliezen — verlies zien als deel van het spel en als aanleiding tot reflectie in plaats van woede. Verlies incasseren vergt karakter en leiderschap; dat begint op het veld, niet alleen in regels. Auteur Frans Kuipers (sociaal agoog, Surhuisterveen) pleit voor meer verantwoordelijkheid van spelers en trainers om zo emoties te kanaliseren naar verbondenheid in plaats van verdeeldheid.