Verband tussen geiten en longaandoeningen is niet hard te maken | opinie
In dit artikel:
Onderzoekers en dierenartsen waarschuwen dat er op dit moment geen overtuigend causaal bewijs is dat wonen nabij melkgeitenbedrijven longziekten veroorzaakt. De brief voert meerdere argumenten aan: de oorspronkelijke epidemiologische analyses berusten op huisartsgeregistreerde gegevens die volgens deskundigen te weinig gedetailleerd zijn voor vergaande conclusies; er werden vele statistische toetsen gedaan (ongeveer 200) waardoor enkele toevallige, vals-positieve uitkomsten te verwachten zijn — uiteindelijk waren 8 testen (4%) significant, waarvan vijf een lager risico en drie een verhoogd risico lieten zien; en een speciaal opgezet prospectief onderzoek mislukte doordat in vier jaar slechts 108 patiënten werden geïncludeerd in plaats van de verwachte en benodigde 800 (de verwachting was gebaseerd op een veronderstelde toename van 73 procent), waardoor dat onderzoek te weinig power had om betrouwbare conclusies te trekken.
Luchtmetingen in stallen tonen dat concentraties fijnstof en endotoxinen bij melkgeitenbedrijven aanzienlijk lager zijn dan bij andere veehouderijen en ook lager dan langs drukke wegen. Bovendien blijken mensen die op en rond geitenbedrijven wonen en werken juist minder vaak longproblemen te hebben dan gemiddeld in Nederland, wat contra-intuïtief is als er sprake zou zijn van een beroeps- of omgevingsgevaar.
Na de eerste signalen zijn vier promotieonderzoeken gestart (met betrokkenheid van RIVM, Erasmus en Wageningen) om de observaties te repliceren en uit te diepen; geen van die studies vond een statistische of causale relatie tussen nabijheid van melkgeitenbedrijven en gezondheidsrisico’s. Onderzoekers identificeerden wel tientallen micro-organismen (23 soorten) als potentiële veroorzakers, maar literatuur en monsters geven aan dat die kiemen overal voorkomen — bij patiënten, op bedrijven en onder gezonde controles — wat de hypothese van een specifieke geiten-gerelateerde oorzaak verzwakt.
De auteurs wijzen erop dat melkgeitenbedrijven voeding produceren (melk, yoghurt, kaas), waarvan geitenmelkproducten bovendien vaak als hypoallergeen worden gezien en van waarde kunnen zijn voor kwetsbare groepen. Ze waarschuwen dat het trekken van vergaande beleidsconclusies op basis van de huidige, beperkte en deels problematische gegevens onnodige consequenties kan hebben voor veel mensen. De Tweede Kamer debatteert binnenkort over dit onderwerp; volgens de auteurs is helder, robuust bewijs nodig om beleidsmaatregelen te rechtvaardigen.
Tekst door Ynte Schukken (hoogleraar, Wageningen en Utrecht; ceo GD Group) en René van den Brom (dierenarts, Europees specialist kleine herkauwers, manager Royal GD).