Veenweide kan niet én klimaatbuffer én wingewest zijn
In dit artikel:
Fracties in Provinciale Staten en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân roepen het kabinet op nieuwe gasboringen in Fryslân te verbieden. Zij waarschuwen dat de provincie, die nu al goed is voor ruim 42% van de op het Nederlandse vasteland gewonnen gas, het niet langer kan opbrengen en dat voortzetting van winning leidt tot onomkeerbare schade aan landschap, natuur en bebouwing.
De partijen wijzen op de risico’s van bodemdaling in het kwetsbare veenweidegebied: dalende bodemlagen bedreigen funderingen van huizen en bedrijfsgebouwen, verhogen de noodzaak en kosten van waterbeheer en ondermijnen inspanningen om CO2-uitstoot uit veengronden te beperken. Als voorbeeld noemen zij geplande boringen bij plaatsen als Nij Beets en Woudsend, die volgens hen nu niet door moeten gaan. De coalitie vergelijkt de situatie met Groningen, waar gaswinning lange jaren maatschappelijke onrust, juridische procedures en blijvende schade veroorzaakte; Fryslân mag volgens hen niet dezelfde route volgen.
Een belangrijk kritiekpunt is de huidige Mijnbouwwet, die volgens de ondertekenaars van een vorig tijdperk is en burgers te weinig middelen geeft om winning tegen te houden. De wet legt bovendien vrijwel volledig de bewijslast voor schade bij bewoners, terwijl gasbedrijven beschikken over grote budgetten en expertise. Daardoor ontstaat een ongelijke strijd tussen inwoners en industrie. De partijen vinden dat de lessen uit Groningen moeten worden verwerkt in een nieuwe Mijnbouwwet voordat verdere boringen worden toegestaan.
De oproep richt zich op bescherming van inwoners, bedrijven en het unieke Friese landschap en stelt dat voortgaande onshore gaswinning in strijd is met klimaatdoelen en met het beleid om veenweidegebieden als klimaatbuffer te behouden. De verklaring is ondertekend door een breed palet aan partijen uit Provinciale Staten en het Wetterskip, onder meer GrienLinks, Water Natuurlijk, PvdA, BBB, CDA, ChristenUnie, FNP, PvdD, D66, VVD, SP en BVNL.