Veel lopers van marathon Groningen bevangen door hitte zonder extreem hoge temperatuur. Hoe kan dat?

In dit artikel:

In Groningen vielen zondag tijdens met name de halve marathon meerdere lopers uit door hittegerelateerde klachten, ondanks een temperatuur van rond de 25 °C. Thermofysioloog Koen Levels (Defensie, eerder actief binnen NOC*NSF) zegt dat die thermometerwaarde op zichzelf weinig zegt: luchtvochtigheid en stralingsbelasting maken het lastig voor het lichaam om af te koelen. Een korte bui vlak voor de start dreef de relatieve luchtvochtigheid naar zo’n 60 procent, waardoor zweet minder goed verdampt en de hitte in het lichaam blijft hangen. Zon en warmteweerkaatsing van asfalt vergrootten het effect.

Hulpdiensten moesten grootschalig inspringen; zeven lopers hadden zo’n ernstige hitte-uitval dat ze acute zorg nodig hadden en enkelen werden naar het ziekenhuis gebracht. Ambulances uit andere provincies en de brandweer assisteerden; de inzet moest deels worden opgeschaald om het Rode Kruis te ontlasten.

Levels legt uit dat bij inspanning de lichaamstemperatuur razendsnel kan oplopen — van normaal naar rond 40 °C — met gevolgen voor het zenuwstelsel: zwalken, verwardheid, bleekheid en zelfs bewusteloosheid of hartproblemen. De belangrijkste maatregel is inspanning temperen: doorlopen om een streeftijd te halen verhoogt het risico. Bij hitte-uitval is snelle koeling cruciaal; idealiter een ijsbad, of anders natte handdoeken gekoeld in ijswater.

Voor organisatoren is het praktisch lastig om duizenden lopers actief te koelen; essentieel is daarom heldere communicatie vooraf: waarschuwen voor de omstandigheden, aanzetten tot aanpassen van tempo en deelnemers stimuleren signalen van oververhitting serieus te nemen. Acclimatisatie, tempo-aanpassing en herkenning van symptomen blijven de beste preventie.