Van martelkamer naar WK: Arjen Robben en zijn race tegen de klok. 'Zonder pijn geen genezing'

In dit artikel:

5 juni 2010 — in de uitzwaaiwedstrijd in de Amsterdam ArenA tegen Hongarije — scoort Arjen Robben eerst de 6-1, maar vijf minuten later grijpt hij pijnlijk naar zijn linkerhamstring: een scheur, bleek na onderzoek in het Erasmus MC. Met het WK in Zuid-Afrika op tien dagen afstand staat Oranje voor een lastige keuze: vervanger oproepen of risico nemen. Bondscoach Bert van Marwijk kiest voor het laatste; Robben moet hopen op snelle herstelkuren.

Robben wendt zich meteen tot een bekende uit Rotterdam: de 79‑jarige fysiotherapeut Dick van Toorn, bij velen berucht en beroemd om onorthodoxe, vaak zeer pijnlijke methodes. Van Toorn had in decennialange carrière al namen als Cruijff en Van Basten behandeld en kreeg de opdracht Robben zo snel mogelijk wedstrijdfit te krijgen. Vanaf 7 juni ondergaat Robben intensieve, vaak pijnlijke rekoefeningen en behandelsessies bij Van Toorn thuis, die door betrokkenen en pers al snel als een "martelkamer" worden bestempeld. Van Toorn zelf draaide het om een principe: zonder pijn geen genezing — en de inzet was nationaal belang; Robben wilde per se mee naar Zuid-Afrika.

Na vijf dagen behandeling vliegt Robben op 12 juni naar Johannesburg, maar het openingsduel tegen Denemarken (14 juni) blijkt te vroeg. Pas op 24 juni — in de laatste groepswedstrijd tegen Kameroen — keert hij voorzichtig terug en levert direct impact: een schot op de paal waarna Huntelaar de rebound binnenkopt. Van Toorn en Robben geloven dat de hamstring houdt; Van Marwijk zet door met zijn sterspeler en Robben groeit tijdens het toernooi uit tot een van de bepalende spelers: doelpunten en beslissende acties tegen Slowakije, Brazilië en Uruguay helpen Oranje tot in de WK‑finale op 11 juli.

In die finale tegen Spanje lijkt Robben in minuut 62 vrije doorgang te hebben na een steekpass van Sneijder — het moment dat Nederland mogelijk op voorsprong had kunnen komen. Casillas onderschept met een katachtige redding; de Spaans doelman pareert met zijn teen wat later wereldberoemd wordt. Nederland verliest uiteindelijk, 1-0, en de vraag blijft of een volledig fitte Robben het verschil had gemaakt; Van Marwijk stelde later dat hij denkt dat Nederland met een topfitte Robben van Spanje had gewonnen.

Na het toernooi escaleert de controverse. Bayern München en clubarts Hans‑Wilhelm Müller‑Wohlfahrt voeren aan dat Van Toorns behandeling Robben zwaarder heeft doen scheuren, waardoor hij daarna maanden uitviel; trainer Louis van Gaal verklaart dat Robben in de toekomst niet meer bij Van Toorn terecht zal kunnen. Van Toorn ontkent de aantijgingen. De discussie draait om verantwoordelijkheid en risico: bondscoach en speler namen een medische gok voor het landsbelang, de club zag later nadelige consequenties. Dick van Toorn overleed in 2013 aan de gevolgen van meerdere herseninfarcten.

Kort samengevat: Robben liep op 5 juni 2010 een hamstringblessure op, werd in korte tijd intensief behandeld door Dick van Toorn en kon daardoor meespelen op het WK, waar hij cruciaal was in Oranje’s run naar de finale. De snelle revalidatie leverde sportieve winst voor Nederland, maar riep later medische en ethische vragen op over de grenzen van behandeling en de spanningen tussen nationale selectie en clubbelangen.