Van grote kwaliteit: Berend Sommers roman over de familie Reichenbach is zijn meesterproef
In dit artikel:
Berend Sommers nieuwe roman De Reichenbachs. Een familieroman beschrijft een kapitaalfamilie die innerlijk verarmd is: er ontbreekt moreel en religieus besef, het gezinsleven wordt gedomineerd door stilte en vernedering van buitenaf. Sommer, die eerder met Gouden Dagen furore maakte, levert hier een geraffineerde familieroman die meerdere tradities van het genre verenigt—van huwelijks- en generatieroman tot politieke intrige.
Het gezin Reichenbach bestaat uit vader Jaap, een verlegen hoge ambtenaar; moeder Willemijn, een briljante minister; zoon Serge, een lethargische en ooit veelbelovende fotograaf; en dochter Juliette, een aantrekkelijke en avontuurlijke tv-journaliste. De familie communiceert weinig; zwijgen en verzwijgen vormen hun karakteristieke habiet. Wanneer de opgebouwde spanning te groot wordt, barst die stilte in zure, sarcastische uitbarstingen los, waardoor warme onderlinge verbondenheid uitblijft.
De onrust komt zowel van binnen als van buiten. Extern worden Jaap en Willemijn publiekelijk vernederd: Willemijn moet aftreden na een incident bij een alcoholcontrole, Jaap krijgt het verwijt van falen bij de invoering van de Omgevingswet en wordt streng gehoord door een parlementaire commissie. Intern hebben de kinderen hun eigen levens gekozen—Serge leeft van vroegere roem en somberte, Juliette zoekt sensatie en zichzelf in gevaarlijke reportagereizen en in haar persoonlijke relaties. Juliette reist naar een afgelegen plek in Oekraïne om een Russische generaal (Miljoekov) te interviewen; het avontuur loopt bloedig af, maar zij overleeft.
De roman kent twee indrukwekkende scènes: het venijnige verhoor van Jaap door de commissie en Juliettes gevaarlijke expeditie naar Oekraïne. In de slotscène zitten alle vier aan een gezamenlijke maaltijd; er ontstaat een zekere toenadering—Willemijn wint aan zelfrespect, Jaap geniet van kleine genoegens en Serge lijkt weer met fotografie bezig te willen gaan—maar de afzonderlijke cocons van ieder blijven bestaan.
De recensent waardeert De Reichenbachs als een fascinerende en belangrijke roman; tegelijk ontbreekt volgens hem een diepere kennismaking met Jaap en Willemijn, waardoor het werk naar zijn smaak gerust nog omvangrijker en dieper had mogen zijn—vergelijkbaar met grote familieromans uit de traditie van Tolstoj. Titel: De Reichenbachs. Een familieroman — Berend Sommer. Uitgeverij Prometheus. Prijs: €24,99.