Van aluminium naar carbon: hoe het 'hightech fierljeppen' 20 jaar geleden geboren werd. 'Ik fûn it in fantastysk ding'
In dit artikel:
Op 27 mei 2006 werd in de Friese fierljepcompetitie voor het eerst met een carbonpolsstok gesprongen: een stijf, lichter en langer alternatief voor de traditionele houten en aluminium stokken. De innovatie, mede aangedragen door Theun Scherjon en getest met een prototype door een scheepsmastenbedrijf (met contacten via onder meer de TU Delft), markeerde het begin van wat sindsdien vaak ‘hightech fierljeppen’ wordt genoemd.
Voor toppers als Bart Helmholt betekende de carbonstôk een omslag. Helmholt, in zijn tijd een van de dominante ljeppers, zegt dat het materiaal zijn springstijl – veel massa en kracht, minder uitsprong – veel beter diende dan aluminium. Carbon herstelt sneller bij buiging, waardoor zware springers hoger en stabieler konden klimmen zonder last van het hevige ‘swypen’ van langere aluminium exemplaren. Dat leidde snel tot betere prestaties: Helmholt sneuvelde als eerste Fries de 19-, 20- en uiteindelijk 21-metergrenzen.
De invoering verliep niet zonder weerstand. Sommige verenigingen waren terughoudend vanwege aanpassingen aan de accommodatie (dieper zandbed) en sceptici vreesden voor veiligheid. In 2008 brak tijdens het Fries kampioenschap een carbonstok, waarna de fabrikant verstevigde modellen ontwikkelde. De bond (FLB) koos 2006 en 2007 als overgangsjaren: ljeppers mochten kiezen tussen aluminium en carbon, terwijl de competitie ook andere moderniseringen doorvoerde, zoals digitale scoreborden en eerste stappen naar elektronische afstandsmetingen.
Niet iedereen stapte meteen over. Henk Schievink hield aanvankelijk vast aan aluminium om eerst het lange nationale record van Aart de With (19,40 m) te verslaan, maar schakelde uiteindelijk ook over en bleef succesvol: met carbon werd hij later nogmaals Fries kampioen. Bondsvoorzitter Jelle Roorda en betrokkenen benadrukken dat carbon de sport structureel veranderde en prestaties op een hoger niveau bracht, ondanks de beginnende scepsis en één ernstig ogend incident.
Kortom: de introductie van de carbonpolsstok rond 2006 transformeerde het fierljeppen in Friesland, bracht nieuwe technische normen, versnelde recordverbeteringen en deed de sport evolueren richting een meer hightech karakter.