Vaak veel gekrakeel, soms lichtvoetig, soms weldadig rustig: Jantien Jongsma neemt een volkswijk als schouwtoneel

In dit artikel:

Kunstenares Jantien Jongsma maakt in de loop der jaren een duidelijke verschuiving door: haar tekeningen zijn helderder van toon, kleurrijker en luchtiger van compositie, en bevatten nog steeds een overvloed aan verhalende details die bij elke blik nieuwe vondsten opleveren. Museum Belvédère volgde haar werk al vanaf het moment dat directeur Han Steenbruggen na zijn aantreden het tentoonstellingsformat Reshuffle introduceerde — een vaste opzet waarbij topstukken uit de collectie telkens in nieuwe combinaties naast werk van gastkunstenaars worden gepresenteerd om vaste waarden te herlezen en nieuwe makers te laten weerklinken.

Jongsma was al in die eerste Reshuffle-opzet opgenomen met grote, kleurige tekeningen waarin alledaagse scenes en tradities van een Friese dorpsgemeenschap samenkwamen in vereenvoudigde, folkloristische patronen (denk merklappen, borduurwerk en klederdracht) die bijna mandala-achtig een universele lading kregen. Voor het tienjarig jubileum van het museum vroeg men haar een serie werken te maken die schilderijen uit de collectie verwerkten; die reeks verscheen in het museumtijdschrift MB. Pas in 2024 vond haar vrije werk een plek in de groepstentoonstelling Verhaald – Verbeeld.

Bij een recent bezoek aan Jongsma in haar woning in Slotervaart viel op dat ze zich meer op haar eigen buurt concentreert — de in de jaren dertig door Cornelis van Eesteren ontworpen modernistische stadswijk — en dat ze is overgestapt van vogelperspectief naar zijdelingse aanzichten. Haar straatscènes, vaak in langgerekte formaten die uitnodigen tot bewegen met het beeld, vertonen een Bruegeliaanse rijkdom aan kleine, menselijke taferelen, maar met een lichter, speelser kleurgebruik.

Twee geschilderde gouaches — September en Zomer in de tuin — vielen in het bijzonder op door hun rustige, harmonieuze uitstraling temidden van de drukte van haar tekeningen. Deze werken, waarin potlood en pastel plaatsmaakten voor penseel en gouache met zachte contouren en warm koloriet, werden nog vóór de opening van Verhaald – Verbeeld door Museum Belvédère aangekocht. Steenbruggen bespreekt maandelijks een collectiestuk; dit is zijn dertigste bijdrage.