Twee jaar wachten in de noodopvang: vereenvoudigde asielprocedure lost dit probleem niet op | LC commentaar
In dit artikel:
„We kwamen hier voor de veiligheid, maar dit is geen leven. Je voelt je geen mens meer; je voelt je vergeten.” Met die woorden beschreef de 28‑jarige Iraakse Naseema Azeez haar situatie: bijna twee jaar noodopvang in Leeuwarden, één kamer voor haar, haar man, hun dochter en een 11‑jarig nichtje, gedeelde douche, keuken en toilet.
Azeez is één van zo'n 50.000 asielzoekers die wachten op een beslissing over hun aanvraag; meer dan de helft zit al vijftien maanden of langer in onzekerheid. De IND wijt de achterstanden aan het grote aantal aanvragen, meer verzoeken om gezinshereniging en een gebrek aan personeel. Omdat vanaf 12 juni het Europese migratiepact van kracht wordt — waarbinnen beslissingen binnen zes maanden moeten vallen — heeft de IND deze week aangekondigd stappen in de procedure te schrappen om de doorlooptijd te verkorten.
De maatregel moet voorkomen dat de dienst opnieuw hoge dwangsommen moet betalen: vorig jaar liep dat op tot een recordbedrag van 79 miljoen euro omdat beslissingen te lang duurden. Maar de weggelaten stappen, zoals de zogenoemde voornemenprocedure waarin aanvragers vóór de definitieve uitspraak kunnen reageren op de voorgenomen beslissing, waren juist bedoeld om zorgvuldigheid en volledigheid van dossiers te waarborgen.
Asieladvocaten en rechtbanken waarschuwen dat de wijzigingen waarschijnlijk tot meer fouten en daardoor meer beroepszaken zullen leiden. De rechtbanken zitten al onder druk en velen verwachten dat extra bezwaarprocedures veelvuldig gegrond worden verklaard, wat de IND dan weer dwingt om aanvragen over te doen. Werkers binnen de asielpraktijk vinden dat Den Haag hun kritiek niet kan negeren: wachttijden moeten omlaag, maar niet door de waarborgen te slopen.
Voor de huidige achterstand van 50.000 mensen biedt de aanpassing weinig soelaas: de IND zal prioriteit geven aan nieuwe aanvragen. Mensen als Azeez, die in Irak een goede baan in de medische sector had, blijven daardoor in limbo zitten en wachten nog altijd tot hun leven in Nederland kan beginnen.