Troostrijk muzikaal requiem krijgt na zeventien jaar alsnog première: 'Hearst Willem noch praten yn dit stik'
In dit artikel:
Zeventien jaar nadat componist Marcus Veenstra en dichter Willem Abma begonnen aan hun gezamenlijke project, krijgt hun Requiem ta treast zondag zijn première — een uitvoering die Abma zelf niet meer meemaakt. Het werk voor koor, piano, strijkers en trompet, dat de verwerking van verlies in verschillende fases beschrijft, wordt uitgevoerd op 22 maart van 15.00–17.00 uur in de Doopsgezinde Kerk aan de Wirdumerdijk in Leeuwarden. Marcus Veenstra leidt de uitvoering; mee op het podium zijn een projectkoor, pianist Johan Bijhold, een strijkensemble en een trompettist.
Het idee ontstond in 2009 na een Goede Vrijdag-dienst in wijkgemeente De Schakel in Camminghaburen, waar Veenstra en Abma elkaar hadden leren kennen. Veenstra vroeg Abma een soort kruiswegstatie in woorden te maken; tot zijn verbazing leverde de dichter binnen een maand een serie van 38 gedichten aan. Vanaf dat moment begon Veenstra aan de muzikale uitwerking, een lang proces van geduldig werken in kleine etappes en het telkens laten horen van voortgang aan Abma en diens vrouw.
Het Requiem ta treast functioneert als een muzikale dialoog tussen overledene en nabestaande en doorloopt volgens Veenstra gevoelens als verslagenheid, woede en uiteindelijk de mogelijkheid om weer verder te leven — een beweging van donker naar licht. Het stuk duurt ongeveer anderhalf uur en is bewust toegankelijk gehouden; Veenstra koos voor een menselijke, invoelbare toon in plaats van een afgewogen atonale benadering, om het publiek te raken en mee te nemen in het rouwproces.
De recente dood van Abma (zomer 2024, 82 jaar) voegt een extra, pijnlijke laag toe: hij zag nog wel de complete partituur maar beleefde de uitvoering niet. Voor Veenstra maakt dat de première emotioneel beladen; hij zegt dat Abma’s stem in de muziek doorleeft. De componist voelt ook de verantwoordelijkheid om het thema met zorg en openheid te presenteren, omdat rouw voor iedereen anders verloopt en het werk bij sommige luisteraars hard kan binnenkomen.
Praktische informatie: kaarten via www.requiemtatreast.nl. De première wordt naar verwachting niet alleen een muzikale gebeurtenis, maar ook een persoonlijk eerbetoon aan de samenwerking tussen twee mannen die elkaar in de kerk vonden en samen een langgekoesterde, monumentale cyclus schiepen.