Trainerschaarste treft onderste regionen amateurvoetbal. 'We kregen gewoon geen enkele reactie'
In dit artikel:
Amateurclubs in de vierde en vijfde klasse worstelen flink met het vinden van geschikte trainers. Kleine verenigingen zoals Suawoude, Nijland en Blue Boys krijgen nauwelijks reacties op vacatures; sommige clubs bellen tientallen potentiële kandidaten zonder succes. „Ze liggen niet echt voor het oprapen”, zegt Blue Boys-voorzitter Lutsen Idsinga, en het patroon is landelijk zichtbaar: in december zijn veel coaches immers al elders ondergebracht.
Oorzaken zijn meervoudig. De KNVB heeft de eisen voor trainers aangescherpt: het bijscholingssysteem en een puntensysteem zijn strakker geworden (bijvoorbeeld vijftien punten in drie jaar waar dat eerder over een langere periode kon), waardoor ervaren oefenmeesters zich afkeren van de verplichte cursussen. Die bijeenkomsten vinden vaak ver weg plaats (Lelystad, Zeist, Eindhoven) en combineren slecht met een fulltime baan en een gezin. Tegelijkertijd betalen kleinere clubs doorgaans veel minder dan hoger spelende verenigingen, en kiezen jonge trainers steeds vaker voor een positie bij de beloften of onder-23-teams van grotere clubs in plaats van bij een eerste elftal van de vijfde klasse. Bovendien is de mentaliteit onder spelers veranderd; betrokkenheid en beschikbaarheid zijn niet altijd vanzelfsprekend, wat het werk als trainer minder aantrekkelijk maakt.
Gevolgen: verenigingen grijpen naar noodoplossingen zoals het aanvragen van dispensatie voor ongediplomeerde trainers, het laten overnemen van de trainersrol door een speler uit het eerste elftal of het laten begeleiden van een beginnend trainer door een ervaren oud-trainer. Voorbeelden zijn Nij Beets en Dronrijp, waar interne kandidaten met een mentor de leiding krijgen. Sommige clubs ondernemen ook creatieve, soms omslachtige acties om kandidaten te bereiken — Blue Boys betaalde ooit om toegang te krijgen tot een betaalde WhatsApp-groep voor coaches.
Sommige routiniers hebben inmiddels een luxe positie en krijgen veel aanbiedingen, terwijl anderen, zoals Irnsum-trainer Klaas Jongsma, de verplichte scholing en reizen te belastend vinden. Dat draagt bij aan een vergrijzing en uitputting in het trainersbestand. Suawoude-voorzitter Christiaan Hofstra illustreert de wanhoop: na maanden kreeg de club slechts één reactie, van een Argentijn die waarschijnlijk niet eens weet waar Suawoude ligt.
De combinatie van strengere regels, beperkte budgetten en veranderende prioriteiten onder spelers en jonge coaches veroorzaakt een structureel probleem dat volgens betrokkenen alleen maar groter kan worden. Sommige voorzitters vrezen dat over enkele jaren enkele verenigingen misschien geen eerste elftal meer kunnen handhaven.