Trailer van de film Klantreis raakt Hasan uit Leeuwarden: 'Ik had ook nooit van DigiD gehoord'
In dit artikel:
De trailer van de film Klantreis raakte de Syrische statushouder Hasan (56) uit Leeuwarden diep: de korte beelden over het inburgeringstraject weerspiegelden veel van zijn eigen ervaringen sinds hij eind 2023 met vrouw en zes kinderen via gezinshereniging naar Nederland kwam. Hasan, die een hartaandoening heeft en in Syrië door oorlogsgeweld gewond raakte, had gehoopt op minder stress maar moest zijn medicatie zelfs verdubbelen door de druk van het nieuwe leven en de verplichtingen van inburgering.
Het gezin kreeg in de meivakantie van het volgende jaar de sleutels van hun huis. Daarna volgde een stroom van praktische taken en administratieve hobbels: inschrijving bij huisarts en tandarts, schoolaanmeldingen, energiecontracten en zorgverzekering. Hasan benadrukt de veelheid aan afspraken, papieren en regels en noemt als voorbeeld zijn onbegrip rondom termen en passen; hij herinnert zich vooral: "Ik had vóór mijn komst ook nog nooit van DigiD gehoord." (DigiD is het digitale inlogsysteem voor veel Nederlandse overheidszaken.)
Een belangrijke steun is zoon Ali, die twee jaar eerder naar Nederland kwam en in de eerste maanden alles voor zijn ouders regelde: van doktersbezoeken tot gesprekken met instanties. Om zijn mbo‑4 ICT‑opleiding niet te missen gebruikte hij naast hulp van VluchtelingenWerk ook Google en kunstmatige intelligentie om snel informatie te vinden. De ouders zelf volgen taallessen en MAP‑lessen (maatschappelijke participatie), en volgens de zelfredzaamheidsroute moeten volwassenen binnen drie jaar 800 uur taalles en 800 uur participatieuren afronden. De combinatie van school voor de kinderen, lessen voor de ouders en de voortdurende praktijkzaken zorgt voor een volle dagindeling.
Andere moeilijkheden waren het leren van de taal, het doorgronden van regels en het opnieuw behalen van het rijbewijs: ondanks jarenlange ervaring als vrachtwagenchauffeur en zelfs tractorrijden sinds zijn jeugd, kostte het Hasan negen maanden om in Nederland rijbewijs B te halen. Toch benadrukt hij de warmte van ontmoetingen; kleine vriendelijke gebaren van Nederlanders helpen het gezin volhouden.
De film Klantreis volgt naast dit Syrische gezin ook twee Somalische zussen vanaf het moment dat ze hun huis betrekken en laat zien hoe dromen en familierelaties onder druk kunnen komen door het inburgeringssysteem. Regisseur Ton van Zantvoort wil dat de film niet alleen nieuwkomers raakt maar ook Nederlanders laat zien hoe complex het systeem is en waar de menselijke maat soms ontbreekt. De film gaat op 23 april landelijk in première in ruim zestig bioscopen; in Leeuwarden is Klantreis te zien op 23 en 25 april in Slieker Film.