Toch naar de zon vanaf Lelystad Airport? Omwonenden zijn de onzekerheid zat
In dit artikel:
De nieuwe coalitie heeft besloten dat Lelystad Airport zowel als uitvalsbasis voor de F-35-straaljagers van Defensie dient als voor commerciële vakantievluchten: jaarlijks moeten er tot 10.000 vliegbewegingen mogelijk worden, wat neerkomt op grofweg dertien à veertien toeristische vluchten per dag. Dat standpunt staat in het recent gepresenteerde coalitieakkoord en markeert een nieuwe episode in een discussie die al meer dan tien jaar speelt.
Rondom het vliegveld in de polder wonen en werken veel boeren; zij vrezen toename van geluidsoverlast, luchtvervuiling en onzekerheid over hun toekomst. Biologisch akkerbouwer Vincent Nijsten (36), wiens velden op vijf kilometer van de baan liggen, en akkerbouwer Johan van den Bergh (55), op twee kilometer afstand, geven aan dat de combinatie van militaire straaljagers en commerciëlevluchten de overlast aanzienlijk zal vergroten. Boerenorganisaties zoals De Lelystadse Boer, die de belangen van ongeveer 115 landbouwbedrijven behartigt, zeggen dat de geduld langzaam op is: aanvankelijk was er sprake van samenwerking met de luchthaven, maar jaren van vertraging en politieke twist hebben veel bewoners uitgeput.
Lelystad Airport werd ooit voorgesteld als middel om Schiphol te ontlasten, maar ontwikkelde zich tot een politiek dossier waarbij besluitvorming steeds werd uitgesteld. In de praktijk wordt het vliegveld nu vooral gebruikt door vliegscholen, onderhoudsbedrijven en helikopterverhuurders. Eind 2025 besliste het demissionaire kabinet dat Lelystad ook een derde vliegbasis voor F-35’s zou worden; lokale bestuurders in Flevoland zagen dat na voorwaarde van openstelling voor toerisme als kans op regionale werkgelegenheid.
De reacties op het coalitieakkoord zijn verdeeld: de burgemeester van Lelystad en sommige lokale bewoners zijn blij, maar natuurorganisaties, actiegroepen en omwonenden reageren teleurgesteld of verontrust. Provincies als Gelderland en Overijssel en meerdere burgemeesters op de Noord-Veluwe uitten eerder al bezwaren over de impact van laagvliegen op natuurgebieden.
Juridische en ecologische twijfels vormen een belangrijke horde: commerciële vluchten mogen alleen starten als alle wettelijke eisen zijn vervuld, inclusief het verkrijgen van een natuurvergunning. Die vergunningaanvraag loopt al sinds 2020 bij het ministerie van Landbouw en is nog niet verleend; kwesties als stikstofdepositie en bescherming van natuurgebieden spelen hierbij een rol. Actiegroepen zoals SATL (Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen) kondigen aan juridisch in te grijpen zodra zo’n vergunning wordt afgegeven. Zij wijzen erop dat de ommezwaai van partijen (onder meer D66) extra teleurstelling oproept omdat in verkiezingsprogramma’s soms andere toezeggingen stonden.
Voor omwonenden blijft de situatie onzeker: wanneer en onder welke voorwaarden vluchten echt kunnen beginnen is onduidelijk. Veel boeren voelen zich machteloos en bezorgd over leefbaarheid, gezondheid en bedrijfsvoering. Het besluit in het coalitieakkoord geeft op papier richting, maar juridische procedures, milieuvoorwaarden en politieke tegenstand maken dat de praktische openstelling van Lelystad voor vakantievluchten voorlopig nog geen uitgemaakte zaak is.