Titus Brandsma als gids in een tijd van polarisatie - en ook de muziek leidt naar het stille midden

In dit artikel:

In de Bonifatiuskapel in Dokkum vond zaterdagavond de voorstelling Verbeelding tegen Verharding plaats, met spreker Bart Brandsma en het Nationaal Symfonisch Kamerorkest & Noord-Nederlands Kamerkoor onder leiding van Jan Vermaning. Ongeveer 300 bezoekers zagen en hoorden een intiem programma waarin woorden en muziek werden ingezet als tegenwicht tegen maatschappelijke polarisatie.

Brandsma — een verre neef van de in 2022 heilig verklaarde Titus Brandsma — stelde het belang van het ‘stille midden’ centraal: mensen die geen lawaai maken in publieke debatten maar wel verbinding zoeken en bereid zijn naar elkaar te luisteren. In zijn bijdrage hanteerde hij voorbeelden en praktische ideeën: heldendom ziet hij als het durven offeren van jezelf buiten de schijnwerpers; bruggen bouwen is vooral werk tussen zij die zich in dat stille midden bevinden; en gesprekken moet je beginnen met vragen naar kennis en nieuwsgierigheid in plaats van meteen meningen te ventileren. Een les uit Noord-Ierland — eerst: wat weet je al, wat wil je vragen, wat heb je geleerd — werd als model genoemd om voorkómen dat groepen tegenover elkaar komen te staan.

Brandsma onderscheidde bovendien twee manieren van reageren: antwoorden (het probleem technisch oplossen) en reageren als persoonlijke inzet, ook wanneer een oplossing er niet is. Muziek fungeerde als concrete invulling van die verbeelding: het koor en orkest brachten een serie rustige, warme werken, met als hoogtepunt het afsluitende Magnificat van Rutter.

Recensent Dingeman van Wijnen-Klapwijk noteerde de tegenstelling tussen de koude kapel en de warmte op het podium en benadrukte dat zowel woorden als muziek mensen kunnen verleiden naar meer verbondenheid. De voorstelling is nog te horen op 8 mei in de Martinikerk te Bolsward.