Tijd voor een andere kijk op de Lelylijn: houd idee Hayo Apotheker eens serieus tegen het licht | opinie
In dit artikel:
In de jaren negentig was er groot optimisme over de Lelylijn, de snelle spoorverbinding van de Randstad naar Groningen; premier Wim Kok zei destijds dat aanleg vóór de eeuwwisseling kon beginnen. Inmiddels is het project in Den Haag sterk gedegradeerd: het kabinet-Schoof gaf prioriteit aan de Nedersaksenlijn (Groningen–Twente) en gebruikte daarvoor geld dat voor de Lelylijn gereserveerd was. Het huidige kabinet-Jetten wil die verschuiving niet herstellen en noordelijke bestuurders kregen recent geen toezeggingen van premier of regering, wat deels verklaard wordt door een grote achterstand in onderhoud aan wegen, bruggen en viaducten waarvoor Rijkswaterstaat de komende jaren miljarden nodig heeft.
Klaas Knot stelde eerder een spaarfonds voor waarin het Rijk jaarlijks 400 miljoen euro gedurende twintig jaar zou storten om de Lelylijn te financieren, maar Mulder betoogt dat dat geld beter aan noodzakelijk infrastructureel onderhoud kan worden besteed. In plaats van vast te houden aan het oorspronkelijke, kostbare tracé tot Groningen (ruim 14 miljard euro), pleit hij voor een bredere blik en noemt hij het plan van Hayo Apotheker (27 september 2024): eerst 60 kilometer nieuw spoor tussen Lelystad en Heerenveen aanleggen, geraamd op ongeveer 6 miljard euro.
Dat kortere alternatief is volgens Mulder makkelijker te financieren en levert toch een echte tweede spoorverbinding met het Noorden op: directe intercity’s van Leeuwarden naar Amsterdam zonder via Zwolle te hoeven rijden, waar ook Groningen profijt van kan hebben. De auteur roept ruimtelijke planners en adviesbureaus op om zorgvuldig te onderzoeken welk effect zo’n verbinding zou hebben op nationale opgaven (woningbouw, landbouw, industrie, natuur). Als dat onderzoek geen duidelijk nationaal belang aantoont, meent hij dat de noordelijke lobby voor de volledige Lelylijn beter gestopt kan worden.
Auteursvermelding: Rimmer Mulder, oud-hoofdredacteur Leeuwarder Courant.