Thee uit Overijsselse Vechtdal smaakt grassig, aards, met hint van hooi
In dit artikel:
In het Overijsselse Vechtdal bij Rheeze groeit sinds enkele jaren eigen Nederlandse thee: Rheezerthee van familiebedrijf Somerwende. Na jaren van uitproberen en aanplanten kon de familie Somer in 2020 voor het eerst oogsten van de Camellia sinensis‑struiken achter hun boerderij aan de Marsweg. Bezoekers proeven in de workshopruimte een grassige, licht hooiige groene thee die volgens gastvrouw Wilma Somer een zomerachtig karakter heeft.
De planten zijn geen wild verschijnsel: kweker Johan Jansen van LocalTea veredelde de theeplant zodat deze vorstbestendiger is en in een koeler klimaat kan overleven. Jansen startte eerder een plantage in Zundert en hielp Somerwende bijna tien jaar geleden op weg. Omdat echte thee alleen van Camellia sinensis komt, zijn alle andere kruidendrankjes eigenlijk infusies; van de theeplant zelf kun je zes klassieke typen maken (zoals groene en zwarte thee), afhankelijk van verwerking. Somerwende koos voor groen omdat het bewerkingsproces korter is en minder machines vergt.
Het telen van thee in Nederland vereist veel aanpassingen. De struiken vragen een zure, voedzame en luchtige bodem; typische klei- of pure zanden volstaan niet. De locatie bij eiken — die de bodem iets zuurder maken — werkt gunstig. Toch is bescherming essentieel: vorst en koude noorden‑ en oostenwinden kunnen bladeren uitdrogen, dus de struiken worden vanaf bloei en zaadvorming onder zeilen geschoven. Een druppelslang bleek ongeschikt; de camellia prefereert dat water op het blad wordt gesproeid, daarom imiteert een bovengrondse bevloeiingsinstallatie moessonachtige regen.
Plukken gebeurt wekelijks van begin mei tot aan de bloei (meestal in september). Alleen het bovenste deel—de twee jongste blaadjes met de knop—wordt gebruikt; men plukt vanaf ongeveer een meter hoogte om besmetting door dieren te voorkomen. Direct na pluk gaat het blad in een droogmachine en wordt daarna met de hand “gecrusht” tot het voor de groene theebereiding geschikt is. Somer benadrukt een geografisch verschil in voorkeuren: “Hoe noordelijker de plek op aarde, hoe meer zwarte thee mensen drinken.”
Somerwende produceert kleine batches en zes eigen melanges op basis van hun groene thee, met lokaal geteelde ingrediënten: de Vechtdalthee bevat vlierbloesem, chocolademunt en de roze vechtanjer; de aspergethee bevat citroenverbena, gember en asperges van de buurman. De theeboerderij is publiek toegankelijk en biedt proeverijen en arrangementen, soms met traditionele Engelse hapjes.
Voor wie meer theorie of inspiratie wil zijn in de tekst nog drie tips: Het Theemuseum en -café De Theefabriek in Houwerzijl, het Douwe Egberts Museum in Joure en De Koffietuin in Nieuwerbrug bieden achtergrond, proeverijen en een groter overzicht van thee‑ en koffiecultuur in Nederland.