Terug naar de bitterkoude rand van de aarde: Ike vloog 25 jaar geleden met zijn luchtballon over de Noordpool. 'Krankzinnig idee'
In dit artikel:
In april 2001 bereikte ballonvaarder Ike Visser als eerste (en tot nu toe enige) Nederlander de geografische Noordpool per heteluchtballon. De tocht begon zes maanden eerder, na een onverwachte uitnodiging van een onbekende Amerikaan voor een expeditie vanuit Moskou. Visser, toen nog relatief onervaren met rond de tweehonderd vlieguren, zei ja, vond sponsoren (onder meer Haglöfs en KLM Cargo), kocht in allerijl een oude ballon (PH‑RWB uit 1983) en vertrok met weinig voorbereiding richting Rusland.
De logistiek bleek chaotisch: een nachtelijke rit naar een slecht verlicht militair vliegveld, een gammel vrachtvliegtuig vol bagage en gasflessen, en een koud, ruig gezelschap van internationale avonturiers. Onderweg werden vodka‑flessen rondgegaan; Visser lag op zijn bagage om te slapen. Na een tussenstop via Khatanga en een geheime tankbeurt landden ze op het kraterige pakijs bij temperaturen rond de −35 °C. Het poolkompas deugde niet; alle oriëntatie viel weg.
De omstandigheden waren gevaarlijk. In het kamp raakten enkele Amerikanen ernstig verzwakt door koolmonoxidevergiftiging van slecht afgestelde kachels; zij werden uiteindelijk gereanimeerd maar bleven erdoor getekend. Bovendien waren de gasflessen voor de ballon te koud om voldoende druk te houden. Visser loste dat op door één fles in zijn slaapzak te verwarmen met zijn lichaamstemperatuur, zodat de branders genoeg warmte konden leveren om de ballon omhoog te krijgen. Bij de lancering ging het bijna mis toen een windvlaag de mand tegen een ijsrichel klapte; Visser hield zich ternauwernood vast.
Uiteindelijk maakte hij twee vluchten, samen ongeveer twee uur in de lucht, en zag het “maanachtig” ijslandschap van kraters en ruggen dat hem diep raakte. Op het pakijs plantte hij vlaggen, stak later een sigaartje aan en beschouwde het moment als een onvervreemdbare ervaring die zijn leven en loopbaan zou veranderen. Visser zegt dat de reis hem zelfvertrouwen en professionele groei gaf: “Zeg maar gewoon ‘ja’ tegen dingen,” vat hij zijn les samen.
Achteraf noemt hij de onderneming zowel krankzinnig als bijzonder vormend. Visser bouwde daarna IkeAir (opgericht 1999), kreeg landelijke bekendheid — onder meer door deelname aan tv‑projecten — en woont in Frederiksoord. En zou hij het nog eens doen? Inmiddels zou hij wel weer naar het hoge noorden willen, maar dan met andere partners en logistiek: via Longyearbyen op Spitsbergen en idealiter gekoppeld aan een documentaire over smeltend poolijs en de bedreigde ijsbeer, en met een modernere ballon (The Head) — maar niet meer samenwerken met de Russische organisatie van destijds.