Terug in Amsterdam en meteen zo overprikkeld als de ziekte | column Jantien de Boer

In dit artikel:

Jantien de Boer vertelt hoe een terugkeer naar Amsterdam de kloof tussen herinnering en realiteit blootlegt. In de jaren tachtig woonde ze tijdelijk bij haar tante G. in de stad en voelde zich ondanks ongemakken beschermd door buurtfiguren: een buurvrouw met een sigaret die op het raam bonkte, een voorbijganger die haar waarschuwde voor een vergeten sleutel en een tramchauffeur die gekscherend omriep waar ze moest uitstappen. De stad was toen grauw en onvriendelijk, maar vertrouwd genoeg om ermee om te gaan — zelfs met bevroren grachten en verstopte wc’s.

Bij een recente bezoek valt ze de veranderingen op. Op het stationsplein treft ze geen sjagrijnige mannen maar een luidruchtige evangelist; later zit ze met vriendinnen in een druk concert in de Ziggo Dome. Techniek en onpersoonlijkheid frustreren haar: bij een halfleeg metrostation is het papieren kaartje verdwenen, de digitale bewegwijzering klopt niet en ze krijgt haar online ticket niet in haar digitale portemonnee. Pas later ontdekt ze van haar 87‑jarige moeder dat inchecken met een bankpas ook mogelijk was — te laat voor haar gevoel. Kleine menselijke contacten verlopen stroef: een vijftiger snauwt als ze een kortere route voorstelt en in de trein hoort ze een jongen luidkeels opscheppen over gedronken meisjes.

Die opeenstapeling van prikkels en onbehagen maakt haar ontheemd; ze besluit niet terug te keren naar de oude buurt van haar tante. Haar partner W. begrijpt en stemt erin toe. De tekst schetst een persoonlijk portret van hoe moderne stadsvernieuwing, digitalisering en veranderde sociale omgangsvormen iemand van het platteland vervreemden.