Te veel PFAS gevonden bij Metaalrecycling Sneek: 'Wij zijn hier het afvoerputje van de maatschappij'

In dit artikel:

Metaalrecycling Sneek, een bedrijf dat oud ijzer en metalen recyclet aan de Zadelmakersstraat, ligt onder vuur omdat omgevingsdienst FUMO hoge PFAS-concentraties in afvalwater op het terrein aantrof. Eigenaar Catharinus Sandstra en medewerker Evert Schoneveld reageren verontwaardigd: zij voelen zich ten onrechte als de grootste vervuiler van Sneek weggezet. „Wij zijn nu ineens het zwarte schaap,” zegt een van hen.

Wat er gebeurde: controleurs van FUMO namen op 29 januari monsters van putten bij bedrijven in Sneek. In februari bleek uit bredere metingen dat er verhoogde PFAS-waarden waren in het rioolwater van onder meer Sneek. In november werd duidelijk dat één bedrijf een substantieel aandeel van de vervuiling veroorzaakte; dat bedrijf is Metaalrecycling Sneek. FUMO heeft het bedrijf nu opgedragen een PFAS-reductieplan te maken en aanvullende maatregelen te treffen, en zal in de toekomst toetsen of die maatregelen werken.

Sandstra en Schoneveld benadrukken dat zij geen PFAS produceren: ze verwerken afgedankte spullen die PFAS bevatten, zoals anti-aanbakpannen, brandblussers met schuim en materiaal uit afgebrande gebouwen waarin blusschuim is gebruikt. Omdat PFAS zeer persistent is en langzaam afbreekt, stapelt het zich op in het milieu en kan het gezondheidseffecten hebben. Het bedrijf zegt bereid te zijn maatregelen te nemen om lozingen te beperken, maar wijst op praktische beperkingen: je ziet of ruikt PFAS niet, er bestaan geen eenvoudige 'poortjes' om het tegen te houden en veel maatregelen verschuiven het probleem naar anderen (bijvoorbeeld door brandweer materiaal elders af te spoelen). In hun ingediende plan staat onder meer dat ze geen brandblussers of pannen met antiaanbaklaag meer willen innemen.

Chemisch technoloog Jaap Mol plaatst de zaak in breder perspectief: recyclingbedrijven vormen vaak het einde van de keten — 'the end of the pipe' — en krijgen nu toezicht omdat PFAS overal opduikt. Hij waarschuwt dat veel bedrijven in Nederland recent soortgelijke controles kregen en dat de oplossing vooral moet liggen in voorkomen bij producenten en gebruikers, en in maatregelen langs de hele keten. Ook wijst Mol op het ontbreken van wettelijke lozingsnormen voor PFAS, waardoor handhaving en communicatie lastig zijn.

FUMO erkent de moeilijke positie van recyclers en zegt begrip te hebben voor de frustratie. De dienst meldt dat bij meerdere verzamelputten in Sneek verhoogde concentraties zijn gevonden (met name op bedrijventerrein De Hemmen), en dat het reductieplan van Metaalrecycling beoordeeld wordt. FUMO benadrukt dat adviseren over concrete technische maatregelen niet tot haar bevoegdheid behoort, maar dat de wettelijke plicht om zorgwekkende stoffen te beperken wél duidelijk is.

Kernpunten: PFAS blijft een landelijk probleem door gebruik in blusschuim en coating, het recyclen van gebruikte materialen brengt die stoffen bij verwerkers samen, en zonder duidelijke lozingsnormen verschuift de last vaak naar de eindverwerkers. Specialisten pleiten voor ketenbrede aanpak en productverboden; recyclers vragen om realistische regels en ondersteuning omdat zij de 'rotzooi van de maatschappij' opruimen maar technisch beperkte middelen hebben om PFAS volledig uit lozingen te houden.