Tallships in Franeker vormen deze week het decor van een prestigieus damtoernooi: 'Hartstikke moai'
In dit artikel:
In Franeker strijdt deze week een internationale selectie dammers om de titel bij de Fryslân Open, gespeeld op drie tallships die aan de Oostelijke Industrieweg liggen. Op de schepen — die zowel speelzaal als slaapplaats vormen — nemen 32 deelnemers het tegen elkaar op in totaal zo’n 140 partijen. De wedstrijden beginnen dagelijks om 10.00 uur; de finaledag is zaterdag en er valt een prijzenpot van 7.000 euro te verdelen naast startbewijzen voor het wereldkampioenschap.
Deelnemers komen uit acht landen, onder meer Kameroen, Oekraïne en Polen, maar ook uit dorpen en steden in Friesland zoals Lollum, Wommels en Leeuwarden. Organisator en voorzitter van Stichting WFD, Marten Walinga (58) uit Waaksens — zelf reeds verzekerd van deelname aan het WK — speelde een sleutelrol bij de opzet en het onderbrengen van het toernooi op de tallships. Dat leverde logistieke kopzorgen op toen één schip door een gestremde brug Franeker niet kon bereiken; Provinciale Staten en Rijkswaterstaat moesten bijspringen om het via Lemmer en Sneek naar de stad te loodsen.
Walinga gebruikt het evenement om aandacht te vragen voor het bedreigde Fries dammen: een meer dan vierhonderd jaar oude variant waarin slagen ook overdwars en rechtdoor zijn toegestaan, wat tot complexere eindspellen en vaak lange partijen leidt. Hoewel hij het spel ‘perfect’ noemt, is de sport in Friesland sterk teruggelopen — van honderden damclubs naar een handvol — en hij ziet het behoud van die traditie als een persoonlijke missie. Daarom zoekt hij ook buiten Nederland naar promotiekansen: recent werden toernooien in Kameroen en Benin georganiseerd.
Het Fries dammen groeit juist buiten de provincie, mede door online toernooien die internationale spelers aanbrengen. Een voorbeeld is de Kameroense speler Jean Marc Ndjofang (49), die via online deelname doorschoof naar live-toernooien en speciaal voor de Fryslân Open naar Franeker reisde. De organisatie zendt partijen wereldwijd uit; de Russische grootmeester Alexander Schwarzman verzorgt de commentaren en trekt duizenden kijkers.
Voor lokale spelers als Foeke Tiemensma uit Franeker is het toernooi een thuiswedstrijd en bewijs van de ontwikkeling sinds de eerste editie in 2007, toen slechts vier spelers meededen. De Fryslân Open illustreert daarmee zowel de kwetsbaarheid als de internationale heropleving van het Fries dammen.