Sytske (19) uit Tijnje liep hersenletsel op, maar lééft weer dankzij een magische bril uit Amerika
In dit artikel:
In de zomer van 2023 raakte de toen 17‑jarige amazone Sytske de Jong uit Tijnje ernstig gewond toen haar springpaard Beer viel en een koprol over haar heen maakte. Ze werd met traumazorg naar het UMCG gebracht: er werden meerdere kleine bloedinkjes in de hersenen vastgesteld, haar linkerzijde was verlamd, ze kreeg epileptische aanvallen en haar kortetermijngeheugen was verstoord. Ademen ging aanvankelijk alleen als haar moeder haar daartoe aanspoort; de eerste periode na het ongeluk kenmerkte zich door zware sensorische overbelasting en totale uitputting.
Na standaardrevalidatie in Nederland (onder meer Lyndenstein en een therapiecentrum in Haarlem) bleek dat Sytskes hersenen zintuiglijke informatie – geluid, beeld, aanraking – verkeerd verwerkten. Een functionele MRI uit de VS toonde gefragmenteerde activatiepatronen: in plaats van rechte lijnen waren veel meetwaarden in het rood. Kleine doorbraken volgden (ze won bijvoorbeeld een FK‑wedstrijd), maar meestal keerde ze terug in een diepe vermoeidheids- en pijncrisis; normale revalidatieprogramma’s maakten het probleem soms zelfs erger.
Het keerpunt kwam dankzij tweezoektochten naar gespecialiseerde Amerikaanse centra. Eerst bezocht het gezin een intensieve kliniek in Salt Lake City, waar ze duidelijkheid kregen over de specifieke verwerkingsproblemen en gerichte oefeningen kregen. Later brachten ze bezoeken aan het Mind‑Eye Institute in Chicago, waar een therapeut hen attendeerde op een zogenaamde Brainwear‑bril: geen gewone sterktebril, maar lenzen en filters die de manier waarop licht het oog binnendringt aanpassen om oog-, oor- en evenwichtsinput anders te laten samenwerken. Na een proefsessie volgde aanpassing en levering van een op maat gemaakte bril; sindsdien volgden meerdere finetuning‑bezoeken en inmiddels heeft Sytske meerdere varianten van die bril gebruikt.
Volgens het gezin en Sytske zelf heeft die bril grote verbetering gebracht: haar prikkelverwerking is sterk verbeterd, hoofdpijnen en overgevoeligheid namen af, haar epilepsieklachten verdwenen, ze kon meer bewegen en doen en kreeg weer vertrouwen. Praktische resultaten: ze haalde haar rijbewijs, werkt mee in het familiebedrijf (Kaasboerderij De Deelen), spreekt weer af met vriendinnen en rijdt weer dressuurwedstrijden met haar paarden — soms met succes. Haar ouders speelden een doorslaggevende rol: moeder Hendrika handelde direct bij het ongeluk en het gezin besloot veel geld te investeren in de Amerikaanse therapieën; zonder die middelen hadden ze andere keuzes moeten maken, zeggen ze.
Belangrijk is dat de Brainwear‑aanpak niet onomstreden is: het instituut pretendeert via visuele filters de communicatie tussen zintuigen en het gestreste brein te herstellen, maar wetenschappelijke consensus over effect en werkingsmechanisme ontbreekt. De Jong‑familie erkent die onzekerheid, maar stelt dat het resultaat voor hun dochter zwaarder weegt dan theoretische twijfel. Sytske is nog niet helemaal terug naar haar oude zelf, maar haar leven is voor een groot deel hersteld en ze wil de komende maanden weer zoveel mogelijk (internationale) concoursen rijden — vooral voor de sfeer en het plezier.