Sybrand Buma vertrekt als burgemeester van Leeuwarden. Hoe laat hij de stad achter?

In dit artikel:

Sybrand Buma verlaat na bijna zeven jaar het burgemeesterschap van Leeuwarden om vicevoorzitter van de Raad van State te worden. Hij werd in september 2019 geïnstalleerd nadat hij als CDA-fractievoorzitter in de Tweede Kamer bekendheid verwierf. Vorig jaar tekende hij nog voor een nieuwe termijn van zes jaar, maar die loopt nu al na minder dan één jaar af.

Collega’s en betrokkenen trekken een gemengd, maar genuanceerd beeld van zijn periode in de Friese hoofdstad. Mirka Antolovic (PvdA), die aanvankelijk teleurgesteld was over zijn komst, waardert inmiddels vooral zijn professionaliteit en doelgerichtheid. Zij omschrijft zijn stijl als bovenaf gestuurd en afstandelijk — “altijd in functie” — wat volgens haar de openheid in dialoog met raadsleden beperkte. Tegelijk erkent ze dat Buma gewicht in Den Haag heeft; zijn netwerk zou onder meer hebben bijgedragen aan de herontwikkeling van Leeuwarden Oost.

Conflicten met de gemeenteraad lieten zich ook zien: het voorstel om een ‘Meld een vermoeden’-app te gebruiken stuitte op verzet en privacykritiek, wat liet zien dat Buma soms standvastig doorging waar raadsleden ernstige vragen hadden. Voorstanders prijzen juist zijn kalme besluitvorming en deskundigheid.

Het veiligheids- en handhavingsbeleid van Buma leverde zowel lof als kritiek op. Voor coffeeshop-eigenaar Erik Drenth leidde dat tot directe pijn: zijn zaak De Os werd vorig jaar drie maanden gesloten omdat er 4,5 kilo softdrugs werd aangetroffen, ver boven de toegestane handelsvoorraad. Drenth noemt Buma een kundig bestuurder maar vindt de maatregelen soms disproportioneel. Bewoners en actiegroepen uit de Vlietzone, zoals Sebas Veenstra, zien vooral een repressieve aanpak: opschalingen, sluitingen en cameratoezicht die volgens hen weinig structurele verbetering brachten en het gevoel van stigmatisering versterkten.

Tijdens de coronapandemie kwam Buma vroeg in zijn ambtstermijn al voor ingrijpende keuzes te staan. Hij voerde onder andere een noodverordening in toen oproepen tot protesten in de Vlietzone opliepen na de invoering van de avondklok. De stad kende in november 2021 twee grote ordeverstoringen toen aangescherpte maatregelen tot massale toestroom en rellen leidden; een week later escaleerde het rond een Cambuur-wedstrijd, waarbij de politie zelfs een vuurwapen afvuurde.

Voor sportclub Cambuur veranderde de relatie met Buma van gespannen naar constructief. Ard de Graaf, algemeen directeur van de club, zegt na een felle botsing over veiligheidsmaatregelen uiteindelijk positief te zijn: Buma zocht het overleg op, ondersteunde de club toen politie-inzet beperkt was en bouwde daarmee vertrouwen op.

Buma treedt toe tot de Raad van State, het hoofdadviesorgaan voor regering en parlement, waar hij leiding gaat geven aan de advisering over wetsvoorstellen en verdragen. De positie van vicevoorzitter is politiek en bestuurlijk zichtbaar; eerdere bekleders waren onder meer CDA- en PvdA-politici. Kandidaten solliciteren zelf en de voordracht volgt na overleg tussen ministeries en de Raad van State.

Samenvattend vertrekt Buma als een burgemeester die Leeuwarden meer landelijke zichtbaarheid gaf en sterke Haagse contacten inzette, maar die ook discussie opriep door zijn afstandelijke, soms autoritaire stijl en een nadruk op repressieve handhaving. Zijn opvolger krijgt een stad met uiteenlopende verwachtingen: behoefte aan verbinding en een frisse blik op langlopende lokale problemen als die in de Vlietzone.