Strijd en ontspanning tussen deze twee zeer uiteenlopende pianisten. 'Maar ik heb 275 miljoen streams'
In dit artikel:
Ralph van Raat en Ron Adelaar vormen dit weekend twee uitersten van het pianolandschap in Friesland: Van Raat met hoogst complex, politiek geladen hedendaags repertoire; Adelaar met kalmerende, neoklassieke melodieën die miljoenen streams bereiken.
Ralph van Raat (Naarden, 1978) brengt een uitvoerige interpretatie van Frederic Rzewski’s The People United Will Never Be Defeated!, een monument uit 1975 gebaseerd op een Chileens strijdlied dat is verbonden met de omwentelingen rond de staatsgreep van 1973. Het stuk bestaat uit 36 variaties, georganiseerd in zes blokken die telkens vijf verkennende variaties plus een samenvattend zesde deel bevatten. Van Raat schetst hoe de compositie tonaliteit, ritme en harmonie combineert met een activistische onderstroom: er klinken oorlogsdreun, collectieve zangmomenten en bijna gebedsachtige passages. Hij speelde het werk al op conservatoriumniveau en zocht destijds persoonlijk contact met Rzewski — een bijeenkomst die hem zowel verwonderde als confronteerde met de componist’s felle opvattingen. Rzewski emigreerde later naar België; zijn vroege stukken waren expliciet toegankelijk en politiek geëngageerd, terwijl zijn latere werk minder publiekgericht werd.
Ron Adelaar (Amersfoort, 1960) staat aan de andere kant: weinig officiële opleiding maar een levenslange praktijk in kerkmuziek en improvisatie. Pas enkele jaren geleden bracht hij zijn werk uit, op aansporing van zijn zoon; sindsdien bouwde hij via streamingplatforms een groot publiek op (hij noemt 275 miljoen streams). Zijn composities — rustige, melodiegerichte pianostukken zoals Evening Star — worden veel gebruikt in playlists voor studeren en ontspanning. Adelaar heet zichzelf een “melodieënman”: hij vertaalt persoonlijke en andermans levensverhalen in eenvoudige, troostrijke melodieën. Samen met zijn zoon runde hij het label Piano Andante, dat inmiddels werk van ruim 165 gelijkgestemde pianisten uitbrengt en een community vormt waarin artiesten elkaar promoten.
De twee musici staan expliciet stil bij elkaars praktijk. Van Raat erkent het publiek en de functie van Rons muziek, maar benadrukt dat zijn eigen zoektocht een heel andere is: naar vormelijke complexiteit, politieke inhoud en muzikale recherche — hij ziet Adelaars repertoire dichter bij pop en commerciële playlists liggen en vreest dat de programmering van dit soort neoklassiek in klassieke zalen ruimte voor ander repertoire drukt. Adelaar geeft op zijn beurt toe Van Raats niveau en virtuositeit te bewonderen, maar merkt dat hij zich niet in hetzelfde muzikale universum thuisvoelt; hij benadrukt het bereik van zijn werk en het troostende effect ervan op luisteraars.
Praktische informatie: Ron Adelaar treedt zaterdagavond 11 april op in De Harmonie, Leeuwarden, en zondagochtend 12 april in de Noorderkerkzaal in Sneek. Ralph van Raat speelt zondagmiddag in de St. Vituskerk in Feinsum. De programmering illustreert hoe breed het moderne pianorepertoire is: van revolutionair, technisch uitdagend repertoire met politieke wortels tot intieme, functionele melodieën die grote online publieken vinden.