Storing Afsluitdijk die IJsselmeer zouter maakte, legt groter probleem bloot
In dit artikel:
Zondagmiddag viel door een storing de stroom uit bij het spuicomplex in Den Oever (Afsluitdijk), waardoor spuideuren tijdelijk zeewater in het IJsselmeer lieten lopen; de uitval duurde tot middernacht. Rijkswaterstaat moest vervolgens extra spuien bij eb om de opgelopen zoutconcentratie te verdunnen, mede mogelijk gemaakt doordat de IJssel veel zoetwater aanvoert. De gebeurtenis benadrukt een structureel probleem: de spuisluizen bij Den Oever en Kornwerderzand zijn bijna een eeuw oud en nemen steeds vaker storingen en veroudering van elektrische besturing en andere onderdelen waar.
De situatie doet denken aan de problematiek in IJmuiden, waar ook verouderde gemaal- en spuicomplexen al voor gevaarlijke uitval hebben gezorgd met gevolgen voor grote delen van de Randstad. Rijkswaterstaat stelt dat lapwerk onvoldoende is; renovatie van de huidige installaties biedt geen toekomstbestendige oplossing gezien klimaatverandering en zeespiegelstijging. Nieuwbouw van spuicomplexen is volgens recente overheidsstukken noodzakelijk, maar de geraamde kosten liggen hoog: 1,4 tot 2,3 miljard euro. Demissionair minister Robert Tieman wees in januari op de dringende noodzaak van een besluit over vervanging en financiering; in de daaropvolgende MIRT-brief werd het standpunt dat renovatie geen duurzaam antwoord is bevestigd.
Rijkswaterstaat voert levensduurverlengend onderhoud uit en plaatste extra pompen zodat het complex voorlopig kan blijven functioneren; grootschalig onderhoud moet in 2030 klaar zijn. Dat is echter slechts een tijdelijke maatregel. Het IJsselmeer fungeert als nationale watervoorraad: zoutintrusie of oncontroleerbaar lozen kan drinkwatervoorziening, beregening en regionale waterveiligheid bedreigen. De nieuwe minister Vincent Karremans zet de dossiers voor IJmuiden en de Afsluitdijk hoog op de agenda, maar er zijn veel concurrerende infravraagstukken; dit jaar moet duidelijk worden wat vervanging van de spuicomplexen bij de Afsluitdijk zal kosten.