Stoelen van koffieprut, panelen van KLM-uniformen en tafels van gras: in dit kantoor is bijna alles hergebruikt

In dit artikel:

Het nieuwe kantoorpand van afvalverwerker Omrin op Ecopark De Wierde in Heerenveen fungeert als een levende toonzaal voor de circulaire economie: bijna alles is gemaakt van hergebruikte of gerecyclede materialen. Projectleider Renate van Opzeeland gaf bij de opening woensdag — waar ook koningin Máxima aanwezig was — rondleidingen en toont aan hoe materiaalstromen uit het afval opnieuw een functie krijgen in een werkgebouw.

Het interieur is consequent opgebouwd uit verrassende reststromen: wanden van vilt gemaakt van gerecyclede PET-flessen (ongeveer 88 flessen per m2), halverwege stoelen uit oude koffiezakken, andere zittingen van koffiepulp, lampen van papier gewonnen uit tomatenplantstengels en buffetbladen met gerecycled glas dat een bijzondere glans geeft. In de centrale hal hangt een kunstwerk van groen plasticafval dat symbool staat voor wat dagelijks wordt weggegooid. Vergaderruimtes dragen namen van ingezamelde stromen en tonen het materiaalverhaal — wandpanelen van afgedankte KLM-uniformen, tafels opgebouwd uit oude melkpakken, een tafel van cd’s en in de GFT-zaal een tafel van gras met stoelen van vezelhennep die zelfs klimaatnegatief zouden zijn.

Meer dan twintig regionale partners werkten samen aan het gebouw; architect Doeke van Wieren noemde die samenwerking een ‘coalition of the willing’. Het bouwwerk bevat geen oneindige nieuwe technologieën, maar veel noviteiten in toepassing: het is volledig demontabel gebouwd met houten constructies en grote bouten, zodat onderdelen elders herplaatst kunnen worden. Daarmee sluit het aan bij andere Friese iconen, maar gaat het in circulariteit verder dan voorgangers.

Technisch is het kantoor energie-passief — het eerste in zijn soort voor Omrin — wat betekent dat voor een comfortabel binnenklimaat vrijwel geen extra energie nodig is. Dat moet het hogere investeringsbedrag (ongeveer 10–15% boven traditioneel bouwen) snel terugverdienen. Een speciaal gevelsysteem van door Nedcam in Heerenveen geprinte kunststofelementen met diepe profielen beperkt direct zonlicht; isolatie bestaat onder meer uit oud papier en binnenlagen van gebruikte spijkerbroeken. De gevelelementen bevatten deels vermalen windmolenbladen, al kwam dat percentage uit op 3% in plaats van de beoogde 20% vanwege kwaliteitsproblemen bij hogere concentraties. Op het dak ligt een groene constructie en een binnen opblaasbaar kunststofzeil waarmee licht en temperatuur kunnen worden bijgestuurd — een onderdeel van het streven naar een stabiel binnenklimaat waarbij medewerkers niet voortdurend van kleding moeten wisselen.

Landschappelijke inpassing speelde ook mee: oude slotenstructuren zijn hersteld, er is een smallere wal geplaatst zodat het pand opgaat in zijn omgeving en nieuwe bomen zijn afkomstig uit het Bosk/Arcadia-project. Er is aandacht voor biodiversiteit in gevelelementen die als nestgelegenheid kunnen fungeren.

Veel meubilair en interieuronderdelen kwamen uit de regio, grootendeels via De Jong Projectinrichters uit Dokkum. Directeur Jan Wouter Veenstra zegt dat bijna alles al beschikbaar was, maar dat het een logistieke puzzel was om de losse onderdelen bij elkaar te brengen. De makers hopen dat het project een sneeuwbaleffect veroorzaakt en nieuwe, grootschalige circulaire opdrachten oplevert.

Circulair Friesland en Economic Board Friesland (Marije de Boer en Renate Westdijk) zien het Omrin-terrein als voorbeeld voor toekomstige bedrijventerreinen. Ze benadrukken dat bedrijventerreinen door schaal en concentratie veel impact kunnen maken: ongeveer 40% van werknemers werkt op zulke locaties. De organisaties bundelden al twaalf initiatieven op vestigingskrachtfriesland.frl en werken met tientallen terreinen (ongeveer zestig) aan verduurzaming, met prioriteiten zoals energievraagstukken door netcongestie, vergroening en mobiliteit.

Kortom: het Omrin-kantoor is bedoeld als inspirerend demonstratieproject dat laat zien wat er nu al mogelijk is met circulair bouwen en inrichten. Het combineert praktische demontabiliteit, lokale samenwerking en een breed palet aan gerecyclede materialen om te laten zien hoe een bedrijfspand kan bijdragen aan een toekomstbestendig bedrijventerrein.