Steen eruit, groen erin, want dat levert echt wat op, zegt tuinman Martin. 'Zelfs met een paar tegels minder ben je goed bezig'

In dit artikel:

Tuinman Martin Knol roept op om tuinen en steden minder te verharden: haal tegels weg en plant groen. Het initiatief Steenbreek, in 2015 gestart door (oud-)ecoloog Wout Veldstra met als inzet “steen eruit, plant erin”, groeit sindsdien: ongeveer tweehonderd gemeenten, provincies, waterschappen en woningcorporaties doen mee. Knol wijst erop dat individuele acties ook veel kunnen schelen: Nederland telt ruim vijf miljoen tuinen (gezamenlijk zo’n 550 km²); als iedereen een paar tegels vervangt door beplanting levert dat meetbare winst op voor gezondheid, luchtkwaliteit en klimaatweerbaarheid.

De oproep komt in een context van steeds warmere, drogere zomers en steeds heviger buien. Verstening voorkomt dat regenwater infiltreert, waardoor het riool sneller overbelast raakt en rioolwater bij overstort in sloten en vijvers terechtkomt — met zuurstoftekort en vissterfte tot gevolg. Groen vermindert fijnstof, koelt de omgeving en verhoogt mentale en fysieke gezondheid; voor kinderen in groene wijken is dat positief aangetoond.

Een praktisch hulpmiddel is de 3-30-300-regel: vanaf huis, school of werk drie grote bomen binnen zicht, dertig procent boomdek in de buurt en maximaal 300 meter tot openbaar groen. Voor tuinen geeft Knol eenvoudige adviezen: verwijder tegels en straatzand, maak de ondergrond los en vul goede tuingrond aan; zelfs één vierkante meter beplanting helpt. Kies soorten die passen bij zon/schaduw en vraag advies bij tuincentra.

Gemeenten ondersteunen steeds vaker: sommige ruilen straatzand voor teelaarde of halen tegels op met een ‘tegeltaxi’, en het samen vergroenen van buurt- of gemeentegrond wordt gestimuleerd (waar vroeger soms nog ‘guerrilla gardeners’ actief waren). Kleine, collectieve maatregelen kunnen zo bijdragen aan leefbare, klimaatbestendige wijken.