Steek je geld in verduurzaming. 'Dit is niet de laatste energiehobbel die we tegenkomen', zegt deze RUG-econoom
In dit artikel:
Sandra Phlippen — hoofd klimaatstrategie bij ABN Amro en bijzonder hoogleraar duurzaam bankieren aan de Rijksuniversiteit Groningen — ziet de oorlog in Iran als katalysator voor versnelling van verduurzaming in Nederland. Volgens haar moeten huishoudens niet wachten op landelijke noodsubsidies, maar zelf stappen zetten om hun energiegebruik en -kosten structureel te verlagen.
Drie praktische adviezen die Phlippen geeft sinds het uitbreken van de strijd: controleer eerst wanneer je energiemaatschappij je contract afloopt zodat je tijdig kunt reageren; isoleer je woning, waarbij spouwmuurisolatie zich volgens haar snel terugbetaalt; en realiseer je dat investeringen in maatregelen zoals warmtepompen of isolatie voor de meeste mensen direct financieel rendabel zijn, zeker met beschikbare verduurzamingsleningen of renteloze leningen uit het Warmtefonds voor inkomens onder €60.000. ABN Amro en TNO berekenden dat voor 84% van de klanten verduurzaming financieel voordeel biedt: hogere aflossingen of leningen worden gecompenseerd door lagere energierekeningen.
Phlippen waarschuwt wel dat niet alle maatregelen even winstgevend zijn: vervangen van dubbel glas door HR++ is vaak verstandig, maar als tegelijk kozijnen moeten worden vernieuwd kan de financiële rekensom anders uitpakken. Ze roept de bewindsvoerder op om terughoudend te zijn met brede, tijdelijke energiecompensaties zoals tijdens de vorige crisis; zulke massale uitkeringen zijn volgens haar duur en vaak niet doelgericht. In plaats daarvan pleit ze voor gerichte hulp aan de echt kwetsbaren en voor structurele investeringen door huishoudens zelf.
Marktontwikkelingen lijken haar gelijk te geven: NVDE-gegevens tonen dat veel bedrijven die verduurzamingsdiensten leveren de laatste weken forse groei in aanvragen en omzet zien (soms tot 80% meer). Dat creëert echter risico op prijsstijgingen. Phlippen adviseert de overheid prijsvoorwaarden te koppelen aan subsidies — bijvoorbeeld alleen subsidie verlenen als bedrijven onder een vooraf vastgesteld maximumprijs blijven — om oververhitting en speculatie te voorkomen; dit werkte volgens haar bij Amerikaanse elektrische-autosubsidies.
Ze is kritisch over extra generieke subsidiemaatregelen: er is volgens haar al ondersteuning genoeg en het zomaar invoeren en later afschaffen van regelingen (zoals bij saldering gebeurde) kan wantrouwen wekken. Voor Phlippen is verduurzamen geen ideologische keuze maar een economische: actie nu bespaart kosten en vermindert toekomstige risico’s van klimaat- en energie-instabiliteit.