Sta op tegen anti-democratisch geweld. Als politici zich nu nog niet uitspreken, moeten wij het zelf doen
In dit artikel:
In Loosdrecht en elders rijst de vraag of zich eindelijk een tegenbeweging vormt tegen de stroom van extreemrechtse groepen die anti-azc-acties kapen. De afgelopen weken escaleerden demonstraties rond opvanglocaties: in Loosdrecht stonden mensen te juichen toen een gebouw met vluchtelingen en medewerkers bijna in brand vloog. Dat geweld en die intimidatie verontrusten veel burgers.
Tegenover die agressieve mobilisaties proberen lokale initiatiefnemers een ander geluid te laten horen. In Leeuwarden vindt vandaag een manifestatie plaats van mensen die op een vreedzame, verbindende manier willen protesteren tegen polarisatie — met zingen, zelfgebakken koekjes en tekeningen als tegengeluid. Ook zijn er spontane acties geweest, zoals massaal lieve kaartjes sturen naar de belaagde opvang in Loosdrecht. De bijeenkomsten onder de noemer Verbeelding tegen Verharding trokken volle zalen; deskundige Bart Brandsma betoogt dat het redelijke midden veel groter is dan de extremen, maar te stil blijft.
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst onderzoekt of extreemrechtse groeperingen banden hebben met de anti-azc-betogingen; minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) vroeg om dat onderzoek. Toch blijft politiek Den Haag tot nu toe terughoudend met scherpe veroordelingen, mede doordat veel partijen eerder op populistische retoriek insprongen en ‘zorgen’ over asielzoekers publiekelijk begrepen verklaarden. Dat heeft volgens de krant de geest uit de fles gehaald.
Historicus Geert Mak waarschuwde dat het geweld van sociale media zich nu op straat manifesteert; dit moment vereist volgens hem duidelijke normen van politici. De hoofdstelling van het commentaar is dat democratie en openbare veiligheid gevaar lopen wanneer de luidste en meest gewelddadige actoren de publieke agenda bepalen. Als politici niet stelling nemen, zo luidt de oproep, moeten burgers zelf het voortouw nemen om tegenwicht te bieden en democratische waarden te verdedigen.