Spoken word is hot: online én offline | Paula leest
In dit artikel:
Poëzie blijkt een van de succesvolle genres op TikTok: onder #poetry staan meer dan 23 miljoen video’s, veelal van jonge makers die eigen gedichten voorlezen met achtergrondmuziek en tekst in beeld. Radboud-onderzoeker Jeroen Dera onderzocht die online vormen en concludeert dat videovoordrachten, net als spoken word op een podium, een extra emotionele laag toevoegen. De focus ligt vaak op affectie en herkenning — onderwerpen als zelfverbetering en persoonlijke reflectie domineren — meer dan op intellectuele analyse.
Die digitale populariteit vertaalt zich naar de echte wereld. In het Noorden van Nederland groeit spoken word zichtbaar: stadsdichter Marrit Jellema lanceerde in samenwerking met Festival Explore the North en Leeuwarden UNESCO City of Literature het podium Hoge Woorden om jonge artiesten een plek te geven. Sinds 2023 organiseert ze jaarlijks vier avonden in de Westerkerk met bekende en lokale performers en een open podium, waar ook TikTok-makers hun live-debuut kunnen wagen. Jellema ziet spoken word als een krachtige, vaak liefdevolle vorm van protest en verbinding die persoonlijke verhalen universeel maakt en mensen troost of hoop biedt in onzekere tijden.
De bredere bekendheid van spoken word kreeg een impuls na Amanda Gormans voordracht bij de inauguratie van president Biden in 2021; sindsdien verschijnen dichters vaker op tv en in praatshows, en trekken ze publiek met theatrale, ritmische voordrachten. Tegelijk ondervinden artiesten nog wel vooroordelen: sommigen nemen het genre niet serieus omdat het mondeling is in plaats van gedrukt, iets wat Jellema probeert te ontkrachten door mensen te laten komen kijken.
Praktische infrastructuur in het Noorden groeit mee: in Groningen biedt podium Noordstaat een traject met coaching en aandacht voor slam poetry, en Het Nieuwe Goed in Hoogeveen biedt Drentse performers residencies en optredenmogelijkheden. Nieuwe talenten zoals Esmee Papa (30) uit Leeuwarden stappen via trajecten als The Poetry Circle het circuit in; zij wil in 2026 tientallen keren op het podium staan en onderzoekt hoe ze met klank en presentatie echt kan raken.
Dera waarschuwt dat de aandacht op TikTok vooral emotioneel is en dat die kant méér waardering verdient; Jellema kijkt zelf vooruit naar vernieuwing van Hoge Woorden en overweegt theater, muziek of rap toe te voegen. Met artiesten als MC Jooz en Femke Torensma als voorbeelden blijkt dat spoken word in het Noorden een eigen ecosysteem ontwikkelt: elke stad heeft een kweekvijver en het genre is zowel online als offline stevig ingebed.