Soms zijn er geen kopers te vinden voor Friese nieuwbouwhuizen: gelukkig kun je hier nog kritisch zijn | LC commentaar

In dit artikel:

In Leeuwarden bleken de 35 gezinswoningen van het project It Nije Hiem, gepland naast IKC Teresa in De Zuidlanden, onverkoopbaar. Ondanks een aantrekkelijke locatie en uitstraling stokte de verkoop — mogelijk omdat elk huis weinig eigen grond had. Vorige herfst verbrak de gemeente de overeenkomst met de ontwikkelaar; er komt nu een nieuw plan voor die locatie.

De casus illustreert dat nieuwbouw niet overal even vanzelfsprekend van de hand gaat. In Friesland is de vraag naar woningen minder hevig dan in de Randstad, waardoor kopers strenger kunnen selecteren op prijs, kwaliteit en perceelsgrootte. De stijging van de hypotheekrente in 2023 verlaagde de koopvraag en veroorzaakte een terugslag die in 2024–2025 zichtbaar werd in het aantal opgeleverde woningen. Makelaars signaleren opnieuw een afname van belangstelling nu de rente weer omhoog is gegaan, en de recente energiecrisis kan die ontwikkeling verder aanwakkeren.

Toch heeft nieuwbouw belangrijke voordelen: energiezuinige, aardgasvrije woningen en veel kleinschalige appartementprojecten binnen bestaande dorps- en stadsstructuren, wat vooral ouderen ten goede komt. Tegelijkertijd is er groeiende kritiek op beleidsvoorstellen om bouwen te stimuleren, omdat die kunnen leiden tot een overschot aan piepkleine of kwalitatief twijfelachtige woningen. Vooral appartementen onder de 60 m² en het splitsen van gehorige oude panden roepen vragen op over toekomstwaarde en leefkwaliteit.

De schrijver waarschuwt dat kopers en ontwikkelaars moeten blijven letten op duurzaamheid en bruikbaarheid op de lange termijn — een les uit de crisis van 2008 toen slechte keuzes veel huiseigenaren in problemen brachten. Het kritische koopgedrag in Friesland heeft tot nu toe geholpen om de bouw van te kleine of slechte woningen te remmen.